تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يَوْمَ هُمْ بارِزُونَ لا يَخْفى عَلَى اللَّهِ مِنْهُمْ شَيْ‌ءٌ لِمَنِ الْمُلْکُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ «16»
يَوْمَ هُمْ بارِزُونَ: روزى که بندگان بيرون آينده‌اند از قبرها يا آشکارا و برهنه باشند، چنانچه در حديث وارد شده: «يحشرون عراة حفاة غرلا» «1» محشور شوند برهنه و تهى پا وا مانده. يا بروز ايشان به اعتبار ظهور سراير و اعمال ايشان باشد، يعنى امور خفيه و اعمال قبيحه ايشان ظاهر گردد. لا يَخْفى عَلَى اللَّهِ: پوشيده نشود در آن روز بر خدا، مِنْهُمْ شَيْ‌ءٌ: از اشخاص و اعمال بندگان با وجود کثرت ايشان چيزى، يعنى علم الهى احاطه دارد به تمام بندگان و اعمال آنها از جزئى و کلى و پنهان و آشکارا، پس بر وفق عمل، همه را به عدل جزا خواهد داد. پس از اجتماع خلايق، اول چيزى که فرمايد ندا رسد: لِمَنِ الْمُلْکُ الْيَوْمَ:
براى کيست فرمانروائى خاصه امروز. چون روز قيامت، حق مکشوف، و ايمان ضرورى شود، تمام کفار با مؤمنان متفق الکلمه شده جواب حق دهند: لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ: مر خداى را است که يکتا و بيهمتا در فرماندهى، شکننده جميع منازعان و مدعيان در پادشاهى. نزد جمعى چون خطاب الهى به اهل محشر رسد، هيچکس قدرت و طاقت جواب ندارد، پس ذات سبحانى فرمايد
«1» تفسير منهج الصادقين (چ اسلاميه) ج 8 ص 135 و بحار الانوار ح 7 ص 268 روايت 35 بنقل از روضه کافى.
جلد 11 - صفحه 291
«لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ».
على بن ابراهيم قمى رحمه اللّه از حضرت صادق عليه السّلام در حديثى فرمايد: مى‌ميراند خدا اهل زمين و اهل آسمان و ملائکه را و درنگ شود مثل آنچه خلق فرموده خدا خلق را و به اضعاف آن، بعد فرمايد خداوند عزّ و جلّ: «لِمَنِ الْمُلْکُ الْيَوْمَ» پس ذات احديت فرمايد: «لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ» کجايند جبارون؟
کجا هستند آنها که ادعا نمودند با ذات من خداى ديگرى را؟ کجايند متکبرون و نخوت آنان؟ پس مبعوث فرمايد خلق را «1».