تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
الْيَوْمَ تُجْزى کُلُّ نَفْسٍ بِما کَسَبَتْ لا ظُلْمَ الْيَوْمَ إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسابِ «17»
الْيَوْمَ تُجْزى: امروز جزا داده شود، کُلُّ نَفْسٍ بِما کَسَبَتْ: هر فرد نفسى به آنچه کسب نموده از اعمال حسنه و افعال سيئه، لا ظُلْمَ الْيَوْمَ: هيچ ستمى نيست در آن روز بر هيچکسى، نه ثواب کسى کم شود از عمل شايسته او، و نه عقاب شخصى زياده بر فعل ناشايسته او، و نه کسى را به گناه ديگرى مؤاخذه، و نه نيکى را بدى پاداش دهند، تمام به قسط و عدل باشد. إِنَّ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسابِ: بدرستى که خدا زود حساب کننده است، يعنى مشغول نسازد حساب کسى از ديگرى «کما لا يشغله شأن عن شأن» بلکه حساب تمام اهل محشر به آنى خواهد شد. بنا به روايتى محاسبه فرمايد خلايق را خداوند به يک چشم بهم زدن.
و از حضرت امير المؤمنين سؤال شد چگونه محاسبه فرمايد خلق را با بسيارى آنان، فرمود: چنانچه روزى دهد آنها را با کثرت ايشان سؤال شد چگونه محاسبه فرمايد و حال آنکه نمى‌بينند او را، فرمود: چنانچه روزى دهد ايشان را و
«1» تفسير قمى (چ نجف 1387 ق) ج 2 ص 257، 256. نور الثقلين، ج 4، ص 514- 515، ح 27.
جلد 11 - صفحه 292
حال آنکه نمى‌بينند او را «1».
در بعض تفاسير از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله که حق تعالى فرمايد:
من پادشاه جزا دهنده‌ام، سزاوار نباشد هيچکدام از اهل بهشت و جهنم را که ستمى بر غير کرده باشند به بهشت و جهنم در آيند تا آنکه انتقام آن ظلم را از او بکشم و از آن قصاص نمايم، بعد اين آيه تلاوت نمود: «الْيَوْمَ تُجْزى کُلُّ نَفْسٍ». «2»