سوره غافر، آیه ۱۷ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۹
الْيَوْمَ تُجْزَى كُلُ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ لاَ ظُلْمَ الْيَوْمَ إِنَ اللَّهَ سَرِيعُ الْحِسَابِ
امروز هر کس در برابر کاری که انجام داده است پاداش داده میشود؛ امروز هیچ ظلمی نیست؛ خداوند سریع الحساب است!
معنی کلمات و عبارات
«تُجْزی ...»: (نگا: طه / ، یونس / ).
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - نظام پاداش و کیفر الهى در قیامت، فراگیر همه انسان ها و شامل تمامى حرکات انسان ها است. «الیوم تجزى کلّ نفس بما کسبت»
«ما» در «بما کسبت» موصول بوده و افاده کننده معناى جنس است. بنابراین «ما کسبت»; یعنى، هر آنچه که بشر انجام داده و هر حرکتى که از خود نشان دهد.
۲ - کیفر و پاداش الهى در قیامت، معلول چگونگى رفتار خوب و بد انسان ها است. «الیوم تجزى کلّ نفس بما کسبت»
«باء» در «بما کسبت» براى سببیت است; یعنى، «تجزى بسبب ما کسبت و جزاء مناسباً لما کسبت».
۳ - رفتار انسان و استحقاق وى براى کیفر و پاداش، اساس و مبناى جزاى الهى در آخرت «الیوم تجزى کلّ نفس بما کسبت»
از این که خداوند در پاداش و کیفر، مسأله کسب و تلاش انسان را مطرح ساخته است (بما کسبت) استفاده مى شود که همین اساس پاداش و کیفر آدمیان است; نه چیز دیگر.
۴ - انسان، موجودى مختار و در برابر تمامى تلاش ها و رفتارهایش، مسؤول است. «الیوم تجزى کلّ نفس بما کسبت»
۵ - در نظام کیفر و پاداش الهى در قیامت، به کسى کمترین ستمى نخواهد شد. «لا ظلم الیوم»
۶ - خداوند، سریع الحساب (زودشمار) است. «إنّ اللّه سریع الحساب»
۷ - خداوند، حسابرسى اعمال بندگان را در قیامت با سرعت انجام خواهد داد. «الیوم تجزى کلّ نفس بما کسبت ... إنّ اللّه سریع الحساب»
۸ - تأخیر در داورى و کیفر و پاداش، کارى ظالمانه و به دور از عدالت است. «لا ظلم الیوم إنّ اللّه سریع الحساب»
برداشت یاد شده به خاطر این نکته است که جمله «إنّ اللّه سریع الحساب» در مقام تعلیل براى «لاظلم الیوم» مى باشد; یعنى، در محکمه عدل الهى به کسى ستم نمى شود; چون خداوند با سرعت به حساب بندگانش رسیدگى خواهد کرد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۷–۲۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۳–۵۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۷ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۷ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۷ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۷ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۷ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱–۱۷ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۷
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تأخیر در قضاوتتأخیر در پاداشتأخیر در کیفرعمومیت پاداش اخرویعمومیت کیفر اخرویسرعت حسابرسی خداویژگی کیفرهای خداعوامل پاداش اخرویسریع الحسابعوامل کیفر اخرویپاداش در قیامتکیفر در قیامتحسابرسی اخروی عملمسؤول عملخدا و ظلممراتب کیفرویژگیهای انسانحسابرسی در قیامتآثار اخروی عملمسؤولیت انساناختیار انسانموارد ظلمویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۶)
- مسؤولیّت انسان دربرابر رفتار خود+۷ آیه
- قیامت روز پاداش عمل+۶ آیه
- عادلانه بودن پاداش، در قیامت+۶ آیه
- عادلانه بودن پاداش الهی، نسبت به همه انسانها+۴ آیه
- اطاعت از خدا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۲ آیه
- اگاهی خداوند، به چشمچرانی انسانها+۲ آیه
- تهدید چشمچرانان به مجازات، از سوی خداوند+۲ آیه
- قیامت، صحنه محاسبه اعمال و رفتار انسانها+۱ آیه
- حسابرسی از تمامی انسانها، در قیامت
- قیامت، روز حسابرسی خداوند، از اعمال انسانها+۱ آیه
- سریع بودن حسابرسی خداوند، از بندگان+۶ آیه
- عادلانه بودن حسابرسی خداوند از بندگان، در قیامت+۷ آیه
- سؤال خداوند از خلایق در روز محشر، برای اقرار انان به فرمانروایی حقیقی خدا در ان روز+۱ آیه
- منزّه بودن خداوند از هرگونه ستم به بندگان، در جزا و پاداش+۴ آیه
- کیفر و عذاب ظالمان پی امد عمل کرد خود انان
- عدم ستم خداوند، در پاداش دادن به بندگان خویش+۱۱ آیه
- مورد ستم واقع نشدن هیچ کس، در قیامت+۹ آیه
- کیفر الهی، عادلانه و به دور از هر گونه ظلم+۱۰ آیه
- تاخیر در حسابرسی، عملی ظالمانه و به دور از عدالت
- پرداخت مزد کارها به کمتر از مقدار استحقاق، عملی ظالمانه+۱۰ آیه
- عدالت خداوند، در اعطای درجه و پاداش به مؤمنان، به مقدار تلاش انان برای دین+۱۲ آیه
- کیفر الهی، عقوبتی بدون تاخیر+۵ آیه
- عادلانه بودن عذاب در قیامت+۱۲ آیه
- کیفر انسانهای بدکار، بازتاب و نتیجه اعمال خود انها+۸ آیه
- علم همه جانبه خداوند، پشتوانه حسابرسی اعمال بندگان، در قیامت+۶ آیه
- علم همه جانبه خداوند به احوال ظاهر و باطن انسانها، موجب توانایی او بر حسابرسی بندگان+۴ آیه