اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَنذِرهُم يَومَ الآزِفَةِ إِذِ القُلُوبُ لَدَي الحَناجِرِ کاظِمِينَ ما لِلظّالِمِينَ مِن حَمِيمٍ وَ لا شَفِيعٍ يُطاعُ «18»
و انذار فرما و بترسان امّت را روزي که بنزديکي ميآيد زماني که قلبها از ترس نزد گلوگاه ميآيد و کظم غيض ميکنند.
وَ أَنذِرهُم که يکي از وظائف مهمّ انبياء بشارت و انذار است بشارت به اهل ايمان و تقوي و عمل صالح و انذار از شرک و کفر و ضلالت و نفاق و عمل سوء و ظلم و فساد.
يَومَ الآزِفَةِ يعني «الدانية» ازف و دنوّ بمعني نزديک است که روز قيمة بنزديکي ميآيد چنانچه ميفرمايد إِنَّهُم يَرَونَهُ بَعِيداً وَ نَراهُ قَرِيباً- معارج آيه 6 و 7 و ميفرمايد إِنّا أَنذَرناکُم عَذاباً قَرِيباً- نبأ آيه 40- إِذِ القُلُوبُ لَدَي الحَناجِرِ انسان چون خوف و ترس بر او زياد شد دلش از جا کنده ميشود و بحلقوم ميرسد که ديگر قدرت بر تکلّم و تنفّس ندارد، و متعارف است بسا ميگويي ششم در گلو آمد و در اوصاف قيامت ميفرمايد کَلّا إِذا بَلَغَتِ التَّراقِيَ قيمة آيه 26 و ميفرمايد فَلَو لا إِذا بَلَغَتِ الحُلقُومَ- واقعه آيه 82 بعبارت ديگر جانش در گلو آمد.
کاظِمِينَ از شدّة غم و همّ و کرب قدرت بر تکلّم ندارد و سر فرو انداخته ما لِلظّالِمِينَ مِن حَمِيمٍ وَ لا شَفِيعٍ يُطاعُ نيست از براي ظالمين در قيمة دوست و حميمي که از او حمايت کند و نه شفيعي که شفاعتش پذيرفته شود.
جلد 15 - صفحه 365
ما لِلظّالِمِينَ صدق بر مشرک و کافر و معاند و منافق و مخالف و ظلمه ميکند زيرا يا بخود ظلم کردند يا بغير يا بدين حتّي عاصي را هم ميگيرد فرداي قيمه.
مِن حَمِيمٍ نه پدر نه مادر نه فرزند نه برادر و خواهر و دوست و رفيقي به فکر او است يَومَ يَفِرُّ المَرءُ مِن أَخِيهِ وَ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ وَ صاحِبَتِهِ وَ بَنِيهِ لِکُلِّ امرِئٍ مِنهُم يَومَئِذٍ شَأنٌ يُغنِيهِ- عبس آيه 34 الي 37.
وَ لا شَفِيعٍ يُطاعُ شفاعت شفعاء مختص باهل ايمان است غير مؤمن نه احدي شفاعت ميکند نه شفاعتش پذيرفته ميشود.