اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ فَمَن شَرَحَ اللّهُ صَدرَهُ لِلإِسلامِ فَهُوَ عَلي نُورٍ مِن رَبِّهِ فَوَيلٌ لِلقاسِيَةِ قُلُوبُهُم مِن ذِکرِ اللّهِ أُولئِکَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ «22»
آيا پس از اينکه بيان کسي که خداوند به او شرح صدر داده است پس او بر نور معرفت الهي قلبش روشن شده پس ويل از براي کساني که قلب آنها قساوت پيدا کرده از ذکر خدا اينها در ضلالت و گمراهي آشکار هستند.
أَ فَمَن شَرَحَ اللّهُ صَدرَهُ لِلإِسلامِ شرح صدر بمعني سعه قلب و آمادگي
جلد 15 - صفحه 302
براي اخذ حقايق و کشف امور که گفتيم قلب انسان بمنزله خانه و حجرهايست که در او آينه عقل خداوند قرار داده که در آن آينه حقايق ديده ميشود و لکن شرائطي دارد اول چشم قلب کور نباشد دوم چراغ علم در او روشن باشد سوم روي چشم بسته نباشد چهارم روي آينه عقل پوشيده نباشد قساوت و کبر و نخوت و عناد چشم عقل را کور ميکند و جهل چراغ علم را خاموش ميکند و هواي نفس روي چشم را ميبندد و معاصي صفحه آينه عقل را سياه ميکند و ميپوشاند و کساني که شرح صدر دارند خالي از اينکه موانع است بخوبي و بسهولت قبول اسلام ميکنند.
فَهُوَ عَلي نُورٍ مِن رَبِّهِ خداوند نور علم و ايمان را در قلبش افاضه ميفرمايد که
«العلم نور يقذفه اللّه في قلب من يشاء».
فَوَيلٌ لِلقاسِيَةِ قُلُوبُهُم مِن ذِکرِ اللّهِ چون چشم قلب بواسطه قساوت کور است اگر هزار چراغ روشن باشد و چشم بسته نباشد و روي آينه قلب باز باشد هيچ نميبيند و درک نميکند و قابل علاج هم نيست موانع ديگر ممکن العلاج است چراغ علم را تحصيل کند روي چشم را باز کند و صفحه آينه را پاک کند ولي کوري را نميتوان رفع کرد پس ويل براي اينها است که هيچ بياد خدا نميافتند.
أُولئِکَ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ ضلالتي که هيچگونه قابل هدايت نيست.