سوره زمر(الزمر)، آیه ۲۲ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۶۱
أَفَمَن شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلَامِ فَهُوَ عَلَىٰ نُورٍ مِّن رَّبِّهِ فَوَيْلٌ لِّلْقَاسِيَةِ قُلُوبُهُم مِّن ذِكْرِ اللَّهِ أُولَٰئِكَ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ
آیا کسی که خدا سینهاش را برای اسلام گشاده است و بر فراز مرکبی از نور الهی قرار گرفته (همچون کوردلان گمراه است؟!) وای بر آنان که قلبهایی سخت در برابر ذکر خدا دارند! آنها در گمراهی آشکاری هستند!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- هجرت پیامبر از مکه به مدینهمرتبط با نزول
۱ هجرت · مکه - مدینه - اجازه جهاد دفاعیمرتبط با نزول
13 بعثت · مدینه - جنگ بدرمرتبط با نزول
۲ هجرت · بدر - پیمان برادری میان مهاجران و انصار
13 بعثت · مدینه - اختفا در غار ثور هنگام هجرت
13 بعثت · غار ثور، نزدیک مکه - تدوین پیماننامه مدینه
13 بعثت · مدینه - نخستین نماز جمعه در رانونا
13 بعثت · بنی سالم / مدینه - بنای مسجد قبا
13 بعثت · قبا، نزدیک مدینه - پیمان دوم عقبه
13 بعثت · عقبه، منی
نکات آیه
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۱–۳۷ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۱–۵۲ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۲۲ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۲۲ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۲۲ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۱–۲۵ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۲
روایات و احادیث
۱۸ - «روى أنّ النبىّ(ص) قرأ «أفمن شرح اللّه صدره للإسلام فهو على نور من ربّه» فقال إنّ النور إذا وقع فى القلب إنفسح له و انشرح، قالوا: یا رسول اللّه فهل لذلک علامة یعرف بها؟ قال: التجافى عن دارالغرور و الإنابة إلى دار الخلود و الإستعداد للموت قبل نزول الموت; [منبع: روضة الواعظین، ص ۴۴۸، (مجلس فى ذکر الدنیا); نورالثقلین، ج ۴، ص ۴۸۵، ح ۴۰.] از رسول خدا(ص) روایت شده است که آن حضرت آیه «أفمن شرح اللّه صدره للإسلام فهو على نور من ربّه» را تلاوت کرد و آن گاه فرمود: هنگامى که نور وارد قلب مى شود، قلب براى اسلام باز و گشاده مى گردد. گفتند: اى رسول خدا! آیا علامتى براى آن هست که به وسیله آن شناخته شود؟ فرمود: علامت آن پهلو تهى کردن از خانه غرور و بازگشت به خانه جاویدان و آماده شدن براى مرگ قبل از آمدن آن است».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۰)
- برخورداری از شرح صدر، زمینه پذیرش اسلام
- پذیرش اسلام، زمینه بهرهمندی از نور الهی
- قساوت قلب، از عوامل اسیبزننده به تربیت+۱ آیه
- استفاده از پرسش برای ایجاد ذهنیت مساعد جهت تفهیم حقیقت به مخاطب، از روشهای تربیت عقلانی قران+۷ آیه
- مقایسه کردن، از روشهای تربیتی قران+۱ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۳ آیه
- جهنّم، دربردارنده وادی عمیق، برای عدّهای از جهنّمیان
- توفیق شرح صدر، مقتضای ربوبیّت خدا+۴ آیه
- هدایت انسانهای حق پذیر و دارای شرح صدر، از اثار ربوبیّت خداوند
- جهنّم، دارای درّه های عذاب
- شرح صدر و نور قلبی، موجب پذیرش دین حق+۱ آیه
- اسلام ،تنها دین مورد قبول خداوند+۲ آیه
- قلب، از ابزارهای ذکر و یاد خدا+۱ آیه
- اعراض از ذکر و یاد خدا، موجب ضلالت و گمراهی+۱ آیه
- ذکر خداوند در دل، از انواع ذکر او+۲ آیه
- گمراهی اشکار، بر اثر غفلت از ذکر خدا
- قساوت قلب، از موانع ذکر خدا+۱ آیه
- برابر دانستن انسانهای دارای شرح صدر و هدایت یافته با کافران گمراه، مورد پرسش انکاری خدا از انسانها
- برابر دانستن انسانهای دارای شرح صدر و هدایت یافته با کافران گمراه، مورد پرسش انکاری خدا از انسانها
- تسلیم بودن در برابر خدا، نتیجه شرح صدر و باز بودن سینه+۱ آیه
- یاد خدا، نشانه شرح صدر و نرمی دل+۴ آیه
- برخورداری از شرح صدر، زمینه پذیرش اسلام+۱ آیه
- شرح صدر، زمینه هدایت پذیری انسان+۱ آیه
- شرح صدر، از ویژگیهای اولواالالباب+۱ آیه
- برخورداری مؤمنان، از شرح صدر+۱ آیه
- شرح صدر، پرتوی از ربوبیّت پروردگار+۱ آیه
- خداوند، منشا اعطای شرح صدر به ادمیان+۲ آیه
- بهره مندی از شرح صدر زمینه ای برای شناخت حق
- غفلت از یاد خدا، عامل گمراهی انسانها
- قساوت قلب، عامل گمراهی انسانها
- قساوت قلب، موجب غفلت از یاد خدا و مواعظ او+۱ آیه
- تفاوت اساسی بین انسان مؤمن نرم دل با کافر قسیّ القلب، از نظر شخصیّت حقیقی
- قساوت قلب، مایه گمراهی و هدایت ناپذیری
- قساوت، مانع تابش نور الهی بر قلبها
- قساوت قلب، مانع تسلیم شدن در برابر خداوند و پذیرش دین او
- قساوت قلب، مانع شرح صدر و تابش نور الهی بر قلب
- قساوت قلب و سنگدلی کافران، در صدر اسلام+۱ آیه
- کافران سنگدل، مورد تهدید خداوند
- قساوت قلب کافران، سبب گمراهی اشکار انان
- بی تفاوتی در برابر تذکارها و رهنمودهای قران در مدّت طولانی، موجب قساوت قلب+۱ آیه
- سنگدلان غافل از خدا، گرفتار سرنوشتی شوم و درداور
- قساوت قلب و سخت دلی، مایه گرفتاری به وادی جهنّم
- روحیّه حق پذیری در برابر تعالیم الهی، مانع قساوت قلب و سنگدلی انسان+۲ آیه
- ذکر و یاد خدا، مانع سخت دلی ادمی+۱ آیه
- شرح صدر، از موانع قساوت قلب
- بهره مندی از نورانیّت الهی، مانع قساوت قلب
- انعطاف و تاثیرپذیری قلب، از حوادث خارجی+۴ آیه
- یاد خدا، نشانه شرح صدر و بردباری قلب ادمی
- بردباری قلب، زمینه ساز تابش نور هدایت بر ان
- اسلام، نام رسمی دین پیامبر خاتم صلی الله علیه و اله+۲ آیه
- سعه صدر و برخورد خوب با مخاطبان، هنگام سخن گفتن با انان، از عوامل مدح خداوند از انسان+۱ آیه
- بهرهمندی از هدایت الهی، زمینهساز برخوردار شدن از علم مکاشفه و تشخیص حق و باطل
- برخورداری مؤمنان، از شرح صدر+۱ آیه
- قساوت قلب و غفلت از یاد خدا، سبب نفرین او
- تشبیه ادله هدایت به نور، در شناخت پروردگار و هدایت به سوی او
- پذیرش اسلام، زمینه بهرهمندی از نور الهی+۱ آیه
- قساوت قلب، موجب محرومیت از نور پروردگار
- اسلام، دین نورانی و هدایتگر+۱ آیه
- شرح صدر، زمینه هدایتپذیری انسان+۱ آیه
- قساوت و سنگدلی، زمینه منع هدایتهای الهی+۱ آیه