اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لِيُکَفِّرَ اللّه‌ُ عَنهُم أَسوَأَ الَّذِي عَمِلُوا وَ يَجزِيَهُم أَجرَهُم بِأَحسَن‌ِ الَّذِي کانُوا يَعمَلُون‌َ (35)
تا اينکه خداوند بپوشاند از آنها بدترين عملي که عمل کرده‌اند و جزاء دهد ببهترين عملي که بودند عملي که ميکردند.
اينکه آيه شريفه هم يک شاهد و دليل است براي عموم در الَّذِي جاءَ بِالصِّدق‌ِ وَ صَدَّق‌َ بِه‌ِ نه بخصوص فَأَتاهُم‌ُ العَذاب‌ُ مِن حَيث‌ُ مؤمنين و ائمه طاهرين و جبرئيل امين زيرا آنها عمل سويي نداشتند لمقام عصمتهم بلکه عموم مؤمنين هستند که مؤمن هر چه خوب باشد خالي از خطا و غفلت و معاصي نيست اما مؤمنيني که سابقه کفر داشتند بواسطه اسلام تمام سيئات آنها پوشيده ميشود زيرا
«الاسلام يجب ما قبله»
و اما آنهايي که سابقه کفر نداشتند و در اسلام تربيت شده‌اند هر چه خوب باشند خالي از تقصير نيستند زيرا بايد مقام غفران و عفو الهي ظاهر شود حتي در حديث قدسيست که ميفرمايد اگر بندگان من معصيت مرا نميکردند من يک دسته ديگري خلق ميکردم تا معصيت کنند و من آنها را ببخشم
جلد 15 - صفحه 313
و عفو کنم تا مقام مغفرت من ظاهر شود و البته مراد معاصي نيست که باعث زوال ايمان شود که از قابليت مغفرت و عفو بيفتد.
لِيُکَفِّرَ اللّه‌ُ عَنهُم أَسوَأَ الَّذِي عَمِلُوا مراد اينکه نيست که معاصي کبار از آنها صادر شود بلکه نسبت باعمال خود آن عمل بدتر باشد مثلا عدول مؤمنين که ملکه اجتناب از کبائر و اصرار بر صغائر دارند اگر فرض شود در تمادي عمر يک صغيره بيشتر از آن صادر نشده همان صغيره اسوء اعمال او است بلکه اگر فرض شود که يک صغيره هم از او صادر نشده يک خطا و سهو و غفلت اسوء اعمال او است هر که نسبت باعمال خود و تعبير با سوء دليل بر اينست که اعمال سوء آن که دون اسوء است بطريق اولي باولوية قطعيه تکفير ميشود.
وَ يَجزِيَهُم أَجرَهُم بِأَحسَن‌ِ الَّذِي کانُوا يَعمَلُون‌َ تمام اعمال حسنه اجر کامل بسا هفتصد درجه دارد و لکن آن عملي که درجه آن از همه بالاتر است آن را باو عنايت ميفرمايد.