اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ مَن يَهدِ اللّه‌ُ فَما لَه‌ُ مِن مُضِل‌ٍّ أَ لَيس‌َ اللّه‌ُ بِعَزِيزٍ ذِي انتِقام‌ٍ (37)
و کسي را که خداوند او را هدايت فرمايد پس نيست کسي که بتواند او را گمراه کند آيا نيست خداوند قادر متعال قاهر بر دفع ارباب ضلال و صاحب انتقام اشکال: چه بسيار اشخاصي که ديده‌ايم که پس از هدايت و ايمان مرتد شدند و برگشتند بکفر و ضلالت يا بواسطه وساوس شيطان يا باضلال مضلين يا بواسطه هواي نفساني يا بکثرت معاصي که باعث زوال ايمان ميشود چنانچه فرمودند
«ارتد النّاس بعد رسول اللّه الا اربعة او خمس»
و در قرآن هم ميفرمايد يا أَيُّهَا الَّذِين‌َ آمَنُوا مَن يَرتَدَّ مِنکُم عَن دِينِه‌ِ فَسَوف‌َ يَأتِي اللّه‌ُ بِقَوم‌ٍ يُحِبُّهُم وَ يُحِبُّونَه‌ُ الايه مائده آيه 59 و شيطان هم گفت لَأَقعُدَن‌َّ لَهُم صِراطَک‌َ المُستَقِيم‌َ الي
جلد 15 - صفحه 315
قوله وَ لا تَجِدُ أَکثَرَهُم شاکِرِين‌َ اعراف آيه 16 و غير اينها.
جواب: معناي وَ مَن يَهدِ اللّه‌ُ اينست کسي که مشيت الهي تعلق گرفته بر هدايت او و ايمان او را حفظ فرموده.
فَما لَه‌ُ مِن مُضِل‌ٍّ نه شيطان قدرت دارد بر زوال ايمان او چنانچه ميفرمايد إِن‌َّ عِبادِي لَيس‌َ لَک‌َ عَلَيهِم سُلطان‌ٌ إِلّا مَن‌ِ اتَّبَعَک‌َ مِن‌َ الغاوِين‌َ حجر آيه 42 و نه ارباب ضلال چنانچه ميفرمايد وَدَّت طائِفَةٌ مِن أَهل‌ِ الکِتاب‌ِ لَو يُضِلُّونَکُم وَ ما- يُضِلُّون‌َ إِلّا أَنفُسَهُم آل عمران آيه 62 و اينکه هايي که مرتد ميشوند و در ضلالت ميافتند پايه ايمان آنها از اول سست است و محکم نيست ايمان بايد راسخ در قلب شود بزبان و نحوه آن ايمان نيست قالَت‌ِ الأَعراب‌ُ آمَنّا قُل لَم تُؤمِنُوا وَ لکِن قُولُوا أَسلَمنا وَ لَمّا يَدخُل‌ِ الإِيمان‌ُ فِي قُلُوبِکُم حجرات آيه 14.
أَ لَيس‌َ اللّه‌ُ بِعَزِيزٍ قاهر غالب مقتدر علي کل شي‌ء.
ذِي انتِقام‌ٍ انتقام هر مظلومي را از ظالم ميکشد هر نحو ظلمي باشد ظلم جاني و مالي و عرضي زباني جوارحي که اقسام ظلم را مکرر بيان شده به نفس بغير بدين.