آیه ۳۷ سوره زمر

سوره زمر(الزمر)، آیه ۳۷ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۲

وَمَن يَهْدِ اللَّهُ فَمَا لَهُ مِن مُّضِلٍّ أَلَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انتِقَامٍ

و هر کس را خدا هدایت کند، هیچ گمراه‌کننده‌ای نخواهد داشت آیا خداوند توانا و دارای مجازات نیست؟!

معنی کلمات و عبارات
«أَلَیْسَ اللهُ»: (أَ) همزه استفهام انکاری و برای نفی است. (لَیْسَ) هم برای نفی است. نفیِ نفی مثبت می‌گردد. یعنی: قطعاً خدا چنین است.
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - هدایت کسانى که با لطف الهى ارشاد شده اند، استوار و پایدار است. «و من یهد اللّه فما له من مضلّ» ۲ - ناتوانى همگان، از گمراه کردن هدایت یافته الهى «و من یهد اللّه فما له من مضلّ» ۳ - هدایت و ضلالت به دست خدا است. «و من یضلل اللّه فما له من هاد . و من یهد اللّه فما له من مضلّ» ۴ - پیامبر(ص)، برخوردار از هدایت استوار و پایدار الهى «و من یهد اللّه فما له من مضلّ» ۵ - خداوند، مشرکان و کافران صدر اسلام را از گمراه کردن مؤمنان هدایت یافته، مأیوس ساخت. «و من یهد اللّه فما له من مضلّ» یادآورى گمراه نشدن هدایت یافتگان (مؤمنان)، مى تواند به منظور مأیوس ساختن کافران و مشرکان در تبلیغات و تلاش هایشان علیه اسلام و مسلمین باشد. ۶ - خداوند، عزیز (پیروز شکست ناپذیر) و صاحب انتقام (سزادهنده) است. «ألیس اللّه بعزیز ذى انتقام» «النقمة» - به فتح و کسر نون - اسم مصدر «انتقام» و به معناى مکافات به عقوبت و سزا دادن است. ۷ - پایدار ماندن هدایت مؤمنان و استمرار گمراهى کافران حق گریز، جلوه عزتمندى و مجازات الهى است. «و من یضلل اللّه فما له من هاد . و من یهد اللّه فما له من مضلّ ألیس اللّه بعزیز ذى انتقام» یادآورى دو صفت عزت و مجازات دهى خداوند، پس از ذکر پایدار ماندن هدایت مؤمنان و استمرار یافتن گمراهى کافران حق گریز به وسیله خداوند، مى تواند گویاى مطلب یاد شده باشد. ۸ - دلدارى خداوند به مؤمنان و تهدید کافران و مشرکان حق گریز به انتقام و شکست «ألیس اللّه بعزیز ذى انتقام» برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که ذیل آیه شریفه - که از عزت و انتقام خداوند سخن گفته - داراى لحن تهدیدآمیز است.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
  • تهدید کافران مکّه ازسوی خدا به انتقام گرفتن از انان+۴ آیه
  • هشدار کافران به عذاب سخت، از سوی خداوند+۲ آیه
  • تهدید کافران صدر اسلام به عذاب و کیفر، از سوی خدا+۷ آیه
  • سؤال تقریری خدا از انسانها در مورد قدرت خود، برای انتقام گرفتن از انان
  • فراخوانده شدن کافران به مقابله، از ناحیه پیامبر(صلی الله علیه واله) و تهدید انان به شکست ذلّت بار+۲ آیه
  • شکست کافران، در پیکار با مسلمانان، جلوه عذاب الهی+۲ آیه
  • استمرار گمراهی کافران حق ناپذیر، جلوه کیفردهی خداوند+۴ آیه
  • عملکرد انسانها، منشا واگذاشتن انان به حال خود و سرگردانی انان+۴ آیه
  • برخوردار شدن از هدایت الهی، مانع گمراهی+۱ آیه
  • ناتوانی همگان، از گمراه کردن هدایت یافتگان از سوی خدا
  • ناتوانی همگان، از گمراه کردن هدایت یافته الهی
  • هدایت، جلوه عزّت خدا+۲ آیه
  • عزّت الهی، توام با کیفر و انتقام گیری از مستحقّان کیفر+۴ آیه
  • خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر+۳ آیه
  • تهدید کافران مکّه از سوی خدا، به انتقام گرفتن از انان+۴ آیه
  • ناتوانی پیامبر صلی الله علیه و اله در هدایت گمراهان، بدون خواست خداوند+۴ آیه
  • بیاثر بودن تلاش پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت کردن فاقدان زمینه هدایتپذیری+۹ آیه
  • برخورداری پیامبر صلی الله علیه و اله از هدایت استوار و پایدار الهی+۱ آیه
  • فکر نکردن کافران درباره بسط و قبض روزی اشخاص از جانب خدا، مورد سؤال توبیخی او
  • هدایت انسانها، به دست خدا و در اختیار او+۳ آیه
  • برخورداران از هدایت خاصّ الهی، پایداران در راه هدایت و به دور از تاثیرپذیری از گمراهان
  • بیاثر بودن تلاش پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت کردن فاقدان زمینه هدایتپذیری+۹ آیه
  • مصونیّت هدایتیافتگان، از اضلال گمراهان+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله بهرهمند از هدایت پایدار و ویژه الهی+۱ آیه
واژه‌ها