اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذا ذُکِرَ اللّه‌ُ وَحدَه‌ُ اشمَأَزَّت قُلُوب‌ُ الَّذِين‌َ لا يُؤمِنُون‌َ بِالآخِرَةِ وَ إِذا ذُکِرَ الَّذِين‌َ مِن دُونِه‌ِ إِذا هُم يَستَبشِرُون‌َ (45)
و زماني که ياد خدا شود بتنهايي مشمئز ميشود قلوب آنها و بد ميآيد آنها را قلوب آنهايي که ايمان بآخرت نياورده‌اند و زماني که ذکر کساني که از غير خدا هستند بشود آنها بيکديگر بشارت ميدهند.
مصداق اينکه آيه شريفه امروز بسيار هستند و اختصاص بمشرکين و کفار ندارد بسيار از مسلمانها اگر مجالسي تشکيل شود براي ياد خدا مجلس تلاوت قرآن بيان احکام و عقائد و مواعظ و نصايح بسيار مشمئز ميشوند تا بتوانند اصلا حاضر نميشوند و اگر حاضر بودند فرار ميکنند و اگر نتوانستند بسختي و بي ميلي طي ميکنند و اگر مجالس لهو و لعب و ساز و آواز و ذکر اهل فسق و فجور و مجالس غيبت و تهمت و مجالس ظلمه بکمال ميل اقبال ميکند و در سينماها و تماشاخانه‌ها بر يکديگر سبقت ميگيرند و هر مجلسي که انسان را از خدا و دين و آخرت باز دارد و موجب غفلت شود بروند و بيکديگر بشارت ميدهند با اينکه در اينکه نوع مجالس رفتنش حرام است و اگر تشکيل شد بيرون رفتنش واجب است و بدتر اينکه مجالس
جلد 15 - صفحه 324
مجالسي که تشکيل ميشود براي اضلال مردم و اخراج آنها از دين حق و سوق آنها بعقائد باطله و مذاهب فاسده لذا ميفرمايد:
وَ إِذا ذُکِرَ اللّه‌ُ وَحدَه‌ُ اشمَأَزَّت قُلُوب‌ُ الَّذِين‌َ لا يُؤمِنُون‌َ بِالآخِرَةِ اصلا نميشود نزد آنها اسم بهشت و جهنم و ثواب و عذاب و وعظ و مسائل برد ميگويند اينکه آخوندها هميشه ما را ميترسانند و اما قصه حسين کرد و رستم و الف ليل و هزار دستان و مقالات فاسده بسيار اقبال دارند.
وَ إِذا ذُکِرَ الَّذِين‌َ مِن دُونِه‌ِ إِذا هُم يَستَبشِرُون‌َ.