اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
أَ وَ لَم يَعلَمُوا أَن‌َّ اللّه‌َ يَبسُطُ الرِّزق‌َ لِمَن يَشاءُ وَ يَقدِرُ إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيات‌ٍ لِقَوم‌ٍ يُؤمِنُون‌َ (52)
آيا نميدانند اينکه خداوند متعال بسط ميدهد روزي را از براي هر که صلاح داند و تنگ ميگيرد براي هر که بخواهد محققا در اينکه بسط و ضيق هر آينه آياتيست براي قومي که ايمان آوردند.
بسط رزق نسبت باشخاص مختلف است و حکم و مصالحش بسيار است بسا بواسطه دعاها و عبادات مخصوصا صلوة ليل که دارد
«کذب من زعم انه يصلي بالليل و يجوع بالنهار»
و بسا بواسطه اينکه موفق شدند بعبادات ماليه مثل حج و خمس و زکاة و بناء مساجد و مدارس و دستگيري از فقراء و بذل و احسان و ساير عبادات که دارد فقراء مؤمنين خدمت حضرت رسالت شرفياب شدند عرض کردند که اغنياء مؤمنين اينکه نوع عبادات را موفق هستند و ما محروم هستيم حضرت اعمالي تعليم آنها کردند که ثواب اينکه نوع عبادات را داشته باشند سپس ثانيا مشرف شدند که اينکه اعمالي که بما تعليم فرمودي اغنياء هم فرا گرفتند و عمل کردند حضرت فرمود اينکه فضل الهيست
«ذلک الفضل يعطي من يشاء»
و بسا براي امتحان بنده است که در سعة بوظايف ديني موفق ميشود يا طغيان و سرکشي و ظلم و تعدي ميکند که ميفرمايد کَلّا إِن‌َّ الإِنسان‌َ لَيَطغي أَن رَآه‌ُ استَغني علق آيه 6 و 7 و بسا عقوبت است که ميفرمايد إِنَّما نُملِي لَهُم لِيَزدادُوا إِثماً وَ لَهُم عَذاب‌ٌ مُهِين‌ٌ آل عمران آيه 172 و هم چنين تضييق و تنگ شدن معيشت هم حکم و مصالحي دارد بسا براي اينست که آلوده بزخارف دنيا نشوند و از وظايف عبادي محروم نگردند و بسا براي ارتفاع درجات آنها باشد و صفت حميده صبر را حيازت کنند و بسا در اثر بعض معاصي که مرتکب شده‌اند و بسا کفاره
جلد 15 - صفحه 330
گناهان آنها باشد باري حکم و مصالح هر دو بسيار است لذا نه دليل بر خوبي طرف است و نه بر بدي.
إِن‌َّ فِي ذلِک‌َ لَآيات‌ٍ لِقَوم‌ٍ يُؤمِنُون‌َ که در هر حالي شاکر و صابر باشند و بدانند که آنچه بر آنها تقدير شده عين صلاح است.