اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
کِتاب‌ٌ أَنزَلناه‌ُ إِلَيک‌َ مُبارَک‌ٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِه‌ِ وَ لِيَتَذَکَّرَ أُولُوا الأَلباب‌ِ «29»
اينکه قرآن مجيد کتابي است که نازل کرديم او را بسوي شما با بسيار برکات که در او است براي اينکه امت تدبر کنند آيات او را و براي اينکه متذکر شوند صاحبان عقل و ادراک.
(کتاب) يکي از اسامي قرآن کتاب است و در مجلد اول اينکه تفسير در اول سوره بقره آيه شريفه الم ذلِک‌َ الکِتاب‌ُ لا رَيب‌َ فِيه‌ِ اسامي قرآن را ذکر کرده‌ايم و لو اينکه مکتوبا نازل نشده بلکه بر قلب مطهر مقروا نازل شده چنانچه ميفرمايد وَ إِنَّه‌ُ لَتَنزِيل‌ُ رَب‌ِّ العالَمِين‌َ نَزَل‌َ بِه‌ِ الرُّوح‌ُ الأَمِين‌ُ عَلي قَلبِک‌َ لِتَکُون‌َ مِن‌َ المُنذِرِين‌َ- شعراء آيه 192 الي 194 لکن پس از تلاوت پيغمبر کتّاب وحي مي‌نوشتند و مجموع بين الدفّتين شد لذا اطلاق کتاب بر او شده است.
أَنزَلناه‌ُ إِلَيک‌َ مراتب نزول قرآن را مکرّرا بيان کرده‌ايم و يکي از خصوصيات مراتب نزول اينکه است که ابتداء و انتهاي او پيغمبر اکرم بوده اوّل مرتبه نزول در همان عالم انوار بنور مقدس او افاضه شد و آخرين مراتبش بر قلب مطهر او.
جلد 15 - صفحه 240
(مبارک) برکات قرآن بسيار است يکي هدايت که ميفرمايد هُدي‌ً لِلمُتَّقِين‌َ اول بقره، يکي شفاء و رحمت که ميفرمايد وَ نُنَزِّل‌ُ مِن‌َ القُرآن‌ِ ما هُوَ شِفاءٌ وَ رَحمَةٌ لِلمُؤمِنِين‌َ وَ لا يَزِيدُ الظّالِمِين‌َ إِلّا خَساراً- اسراء آيه 84- يکي تدبّر در آيات آن عبرت بگيرند از قضاياي امم سابقه و متعظ شوند به مواعظ آن منتهي شوند نواهي او را مطيع شوند اوامر او را عمل کنند به دستورات و احکام او تلاوت کنند آيات او را تمسک باو کنند شفيع خود قرار دهند و غير اينها از برکات که باعث حفظ از کليّه آفات و بليات ميشود.
لِيَدَّبَّرُوا آياتِه‌ِ تدبر و تفکر و تأمل قريب المعني است لکن کساني که متذکر ميشوند و پند ميگيرند.
وَ لِيَتَذَکَّرَ أُولُوا الأَلباب‌ِ صاحبان عقل تمام بشر عقل دارند لکن آنهايي که عقل خود را منکوب هواي نفس کردند أَ فَلَم يَسِيرُوا فِي الأَرض‌ِ فَتَکُون‌َ لَهُم قُلُوب‌ٌ يَعقِلُون‌َ بِها- الي قوله- وَ لکِن تَعمَي القُلُوب‌ُ الَّتِي فِي الصُّدُورِ- حج آيه 45- و از امير المؤمنين است فرمود
«العقل ما عبد به الرحمن و اکتسب به الجنان»
پرسيدند پس در معاويه چه بود فرمود نکري و شيطنت.