تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ جَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْناهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ «9»
بعد از اين حال جبرئيل اين آيه آورد:
وَ جَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا: و قرار داديم در پيش روى آنها بندى و حجابى، وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا: و از پس ايشان پرده و مانعى، فَأَغْشَيْناهُمْ: پس پوشانديم چشمهاى ايشان را، فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ: پس ايشان نمى‌بينند چيزى را و قادر نيستند که بر چپ و راست خود نگاه کنند و نظر در پيش و پس خود اندازند.
تتمه:
مفسرين را چند وجه ديگر هست:
1- ضرب المثل براى کفار که بر کفر خود مصر و به حجج بينه و دلايل واضحه نظر نکنند، و از غايت عناد و انکار به مرتبه‌اى رسيده بودند که در مصالحه آجله و عاجله خود التفاتى نمى‌نمودند و در پس و پيش خود نگاه نمى‌کردند تا عاقبت کار خود را ببينند، پس معنى آيه آنکه: ايشان در التفات نکردن به حجج ظاهره و علامات باهره و ملاحظه نکردن اطراف و جوانب و عواقب خود و در اعراض از آيات بينات، مانند جماعتى هستند که در گردن غل داشته باشند و پس و پيش آنها حايل باشد، بدان سبب نتوانند پيش پاى خود را ببينند و به اطراف خود نظر کنند.
2- آنکه قرآن به جهت سنگينى بر ايشان و مانند سدى در پس و پيش
جلد 11 - صفحه 59
ايشان که منع آنها نمايد به خضوع براى استماع و تدبر در آن زيرا به سبب عناد و انکار قرآن بر آنها دشوار و شاق است بدان سبب استکبار و سرکشى را عادت خود قرار داده، پس گويا آن غلى است که نتوانند کج کنند و دلايل را در اطراف و جوانب خود نظر کنند تا راه نجات يابند.
3- اخبار است از حال قريش که هر گاه قصد ايذاى حضرت مى‌کردند قدرت نداشتند بر او نگاه کنند چه جاى آنکه دست بگشايند، چنانچه ابن عباس نقل کند: روزى قريش با هم گفتند هرگز نديديم که صبر کرده باشيم بر امرى مثل صبر بر امر اين شخص، عاقلان ما را سفيه، و پدران ما را دشنام، ما را مذمت، و جماعت ما را متفرق ساخت، و سبّ الهه ما نمود. پس با هم اتفاق که هر جا حضرت را ببينند او را هلاک کنند. حضرت فاطمه عليها سلام مطلع و گريان خدمت پدر آمد، عرض کرد: قوم قصد کشتن نموده‌اند، حضرت فرمود:
باکى ندارد، آب بياور تا سلاح بپوشم. پس حضرت وضو ساخت و قدم در مسجد الحرام نهاد، از هيبت آن حضرت چشم بر هم نهادند. حضرت قبضه‌اى سنگ ريزه به روى ايشان پاشيد فرمود: «شاهت الوجوه»، هيچکس از آن سنگ ريزه‌ها برويش چيزى نيامد مگر آنکه روز «بدر» کشته شد. «1»