تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ اللَّهُ خَلَقَکُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ جَعَلَکُمْ أَزْواجاً وَ ما تَحْمِلُ مِنْ أُنْثى‌ وَ لا تَضَعُ إِلاَّ بِعِلْمِهِ وَ ما يُعَمَّرُ مِنْ مُعَمَّرٍ وَ لا يُنْقَصُ مِنْ عُمُرِهِ إِلاَّ فِي کِتابٍ إِنَّ ذلِکَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ «11» وَ اللَّهُ خَلَقَکُمْ مِنْ تُرابٍ‌: و خداى تعالى آفريد شما را از خاک. اسناد اين به ذريه به جهت آنستکه منشاء ايشان از او است، پس کأنّ از خاک خلق‌ «1» اصول کافى (چ 1388 مکتبة الاسلامية) ج 1 ص 356، روايت 85. «2» بائر (باير): خراب، فرهنگ معين 1/ 470. جلد 11 - صفحه 21 شده‌اند. يا مراد ذريه باشد به اعتبار آنکه خاک منشاء نبات و نبات منشاء نطفه است. ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ: پس از آن آفريد شما را از نطفه که منى است، ثُمَّ جَعَلَکُمْ أَزْواجاً: پس قرار داد شما را اصناف متنوعه، يا ذکور و اناث تا بهم مزاوجت کنيد. وَ ما تَحْمِلُ مِنْ أُنْثى‌: و حمل بر ندارد هيچ زنى فرزندى را، وَ لا تَضَعُ إِلَّا بِعِلْمِهِ‌: و ننهد آنچه در شکم او است، يعنى نزايد مگر به علم حق تعالى، چه هر يک از حمل و وضع و مدت زمان معلوم و مقدور الهى است. وَ ما يُعَمَّرُ مِنْ مُعَمَّرٍ: و زندگانى داده نشود هيچ دراز عمرى، يعنى هيچکس به حد پيرى نرسد، وَ لا يُنْقَصُ مِنْ عُمُرِهِ‌: و کم کرده نشود از عمر معمر ديگر به اين معنى که به عمر معمر اول نرسد، إِلَّا فِي کِتابٍ‌: مگر در لوح محفوظ يا در صحيفه ايشان است، يعنى درازى و کوتاهى عمر در آن مقدر و مقرر شده، يا در علم الهى است طول و نقص عمرها و در لوح محفوظ ثبت شده. إِنَّ ذلِکَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ: بدرستى که تقدير درازى و کوتاهى عمر بر خدا آسان است. اين اشاره است به حفظ زمان و زياده و نقصان.