اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ ما يَستَوِي البَحران‌ِ هذا عَذب‌ٌ فُرات‌ٌ سائِغ‌ٌ شَرابُه‌ُ وَ هذا مِلح‌ٌ أُجاج‌ٌ وَ مِن کُل‌ٍّ تَأکُلُون‌َ لَحماً طَرِيًّا وَ تَستَخرِجُون‌َ حِليَةً تَلبَسُونَها وَ تَرَي الفُلک‌َ فِيه‌ِ مَواخِرَ لِتَبتَغُوا مِن فَضلِه‌ِ وَ لَعَلَّکُم تَشکُرُون‌َ «12»
و مساوي نيستند دو دريا اينکه دريا آب او سرد و خوش طعم و گوارا و موافق با طبع است شرب او و اينکه دريا شور و تلخ و از هر دو دريا ميل ميکنيد گوشت لذيذ که ماهيان دريا باشند که صيد ميکنيد و بيرون ميآوريد بغوص در دريا لؤلؤ و مرجان و کتان و ميپوشيد و زينت ميکنيد خود را بآنها و ميبيني کشتيها در دريا سير ميکند و براي تجارت و استفاده از اينکه شهر بآن شهر ميروند بفضل الهي و باشد که شما شکر گزار باشيد.
يکي از قدرت‌هاي الهي اينکه دو دريا وصل بيکديگر يکي شيرين و گوارا است و ديگري شور و تلخ و هيچکدام بديگري مخلوط نميشود که ميفرمايد:
وَ ما يَستَوِي البَحران‌ِ کمال اختلاف و تفاوت را دارند.
هذا عَذب‌ٌ فُرات‌ٌ سرد و گوارا.
سائِغ‌ٌ شَرابُه‌ُ شربش موجب لذت و قبولي طبع است.
وَ هذا مِلح‌ٌ أُجاج‌ٌ در مجمع البحرين اجاج را تفسير کرده «المالح- المرّ شديد المحوله» شور و تلخ و شوري او شديد است.
وَ مِن کُل‌ٍّ يعني از دو دريا که من کل منهما بوده.
تَأکُلُون‌َ لَحماً طَرِيًّا ماهيان که گوشت آنها نرم و نازک است که صيادان صيد ميکنند و تذکيه آنها اينست که زنده از آب بگيرند و روي زمين خارج از آب بميرند.
جلد 15 - صفحه 15
وَ تَستَخرِجُون‌َ حِليَةً تَلبَسُونَها که غواصان ميروند در ته درياها و جواهرات نفيسه و حلي و حلل استخراج ميکنند و مخصوصا زينت زنهاي جوان ميشود.
وَ تَرَي الفُلک‌َ فِيه‌ِ يعني في کل منهما.
مَواخِرَ کشتيها که از شهري بشهري سير دارد.
لِتَبتَغُوا مِن فَضلِه‌ِ براي تجارت و حمل اشيايي از ممالکي به ممالکي و شهري بشهري ميبرند و استفاده ميکنند.
لَعَلَّکُم يعني البته بايد.
تَشکُرُون‌َ اينکه نعم الهي را.