اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِنَّ اللّهَ يُمسِکُ السَّماواتِ وَ الأَرضَ أَن تَزُولا وَ لَئِن زالَتا إِن أَمسَکَهُما مِن أَحَدٍ مِن بَعدِهِ إِنَّهُ کانَ حَلِيماً غَفُوراً (41)
محققا خداوند نگاه ميدارد آسمانها را و زمين را در اينکه فضا وسيع بدون عماد اينکه اينها از جاي خود و مدار خود و طريقه سير خود بيرون نروند و زوال پيدا نکنند و اگر مقدر فرمود زوال آنها را احدي نيست که بتواند آنها را نگاهدارد از بعد از زوال محققا خداوند حليم است تعجيل در مؤاخذه نميکند غفور است بسيار ميآمرزد.
إِنَّ اللّهَ يُمسِکُ السَّماواتِ اينکه کرات جويه و منظومههاي شمسيه از عرش اعظم و کرسي و کواکب سياره و ثوابت تمام در مرکز مقرر خود.
وَ الأَرضَ کرات سفليه از کره زمين و آب و هوا و نار.
أَن تَزُولا زوال آنها به اينکه از جاي مقرر خود و از مدار معين خود خارج شوند به مقدار خردلي نميتوانند و در تحت قدرت او مقهور هستند.
وَ لَئِن زالَتا که در قيامت تمام بهم جمع ميشوند و از حرکت ميافتند چنان چه ميفرمايد در احوال قيامت وَ خَسَفَ القَمَرُ وَ جُمِعَ الشَّمسُ وَ القَمَرُ (قيمة آيه 9) و ميفرمايد إِذَا السَّماءُ انفَطَرَت وَ إِذَا الکَواکِبُ انتَثَرَت وَ إِذَا البِحارُ فُجِّرَت وَ إِذَا القُبُورُ بُعثِرَت (انفطار آيه 1 الي 4) و غير اينها.
جلد 15 - صفحه 39
إِن أَمسَکَهُما مِن أَحَدٍ مِن بَعدِهِ در مرجع ضمير من بعده بعضي گفتند اللّه يعني احدي غير از خدا و بعضي گفتند زوال است يعني بعد از زوال و اينکه بنظر اقرب ميآيد.
إِنَّهُ کانَ حَلِيماً تعجيل در عذاب نميکند چنانچه ميفرمايد وَ لَو يُؤاخِذُ اللّهُ النّاسَ بِظُلمِهِم ما تَرَکَ عَلَيها مِن دَابَّةٍ وَ لکِن يُؤَخِّرُهُم إِلي أَجَلٍ مُسَمًّي (نحل آيه 63).
غَفُوراً پرده پوشي ميکند.
لطف حق با تو مداراها کند || چون که از حد بگذرد رسوا کند