اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ قال‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا لَن نُؤمِن‌َ بِهذَا القُرآن‌ِ وَ لا بِالَّذِي بَين‌َ يَدَيه‌ِ وَ لَو تَري إِذِ الظّالِمُون‌َ مَوقُوفُون‌َ عِندَ رَبِّهِم يَرجِع‌ُ بَعضُهُم إِلي بَعض‌ٍ القَول‌َ يَقُول‌ُ الَّذِين‌َ استُضعِفُوا لِلَّذِين‌َ استَکبَرُوا لَو لا أَنتُم لَکُنّا مُؤمِنِين‌َ (31)
و گفتند کساني که کافر بودند هرگز ما ايمان به اينکه قرآن نمي‌آوريم و نه به آن چه قبل از اينکه قرآن بوده از توراة موسي و زبور داود و انجيل عيسي و اگر مي‌ديدي زماني که ظالمين را نگاه دارند در پيشگاه احديت نزد پروردگار آنها رجوع مي‌کنند بعض آنها به سوي بعض ديگر قول
جلد 14 - صفحه 565
را يعني با هم بحث و جدال مي‌کنند مي‌گويند ضعفاء کفار برؤساء و بزرگان خود اگر شما نبوديد هر آينه ما بوديم مؤمنين و ايمان آورده بوديم.
وَ قال‌َ الَّذِين‌َ کَفَرُوا ظاهرا همان مشرکين باشند زيرا يهود ايمان به توراة و زبور داشتند و نصارا که انجيل را هم معتقد بودند اينکه مشرکين گفتند:
لَن نُؤمِن‌َ بِهذَا القُرآن‌ِ لن براي نفي تأبيد است يعني هر چه زحمت بکشي و سوره، به سوره و آيه به آيه بياوري ما ايمان نمي‌آوريم به اينکه قرآن و او را افسانه و مفتريات مي‌پنداريم.
وَ لا بِالَّذِي بَين‌َ يَدَيه‌ِ هيچ کدام از انبياء را قبول نداريم و هيچ کتاب آسماني را معتقد نيستيم مثل صحف آدم و نوح و ابراهيم و توراة موسي و زبور داود و انجيل عيسي تمام دروغ و افتراء است.
وَ لَو تَري إِذِ الظّالِمُون‌َ مَوقُوفُون‌َ عِندَ رَبِّهِم فرداي قيامت که تمام مجتمع مي‌شوند و گرفتار عذاب مي‌شوند.
يَرجِع‌ُ بَعضُهُم إِلي بَعض‌ٍ القَول‌َ تقصير را بعضي گردن بعض ديگر مي‌گذارند بلکه بشود خود را از تقصير بيرون آورند.
يَقُول‌ُ الَّذِين‌َ استُضعِفُوا ضعفاء آنها و تابعين آنها.
لِلَّذِين‌َ استَکبَرُوا به رؤساء و پيشوايان خود:
لَو لا أَنتُم لَکُنّا مُؤمِنِين‌َ شما ما را به کفر و شرک دعوت کرديد و جلوگيري کرديد از اينکه ما برويم ايمان بياوريم و مانع شديد اگر شما نبوديد ما رفته بوديم و ايمان آورده بوديم.