آیه ۳۱ سوره سبأ

سوره سبأ(سبإ)، آیه ۳۱ · جزء ۲۲ · صفحه ۴۳۱

وَ قَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا لَنْ نُؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْآنِ وَ لاَ بِالَّذِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَ لَوْ تَرَى إِذِ الظَّالِمُونَ مَوْقُوفُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ الْقَوْلَ يَقُولُ الَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا لَوْ لاَ أَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِينَ

کافران گفتند: «ما هرگز به این قرآن و کتابهای دیگری که پیش از آن بوده ایمان نخواهیم آورد!» اگر ببینی هنگامی که این ستمگران در پیشگاه پروردگارشان (برای حساب و جزا) نگه داشته شده‌اند در حالی که هر کدام گناه خود را به گردن دیگری می‌اندازد (از وضع آنها تعجّب می‌کنی)! مستضعفان به مستکبران می‌گویند: «اگر شما نبودید ما مؤمن بودیم!»

معنی کلمات و عبارات
«وَ لَوْ تَری ...»: (نگا: انعام / و و ، انفال / ، سجده / ). «یَرْجِعُ»: ردّ می‌کنند. بازگشت می‌دهند. مراد لومه و سرزنش و گناه را به گردن یکدیگر انداختن است. این فعل از افعال ذو وجهین است و در اینجا متعدّی است.
نزول
نکات آیه
۱ - کافران مکه اعلام کردند که به هیچ رو به قرآن و کتاب هاى پیشینِ آسمانى ایمان نمى آورند. «و قال الذین کفروا لن نؤمن بهذا القرءان و لا بالذى بین یدیه» ۲ - وجود اطلاعاتى در کتاب هاى آسمانى پیشین درباره پیامبراسلام «و قال الذین کفروا لن نؤمن بهذا القرءان و لا بالذى بین یدیه» احتمال دارد غرض کافران از اعلام عدم ایمان به کتاب هاى پیشین، به خاطر وجود اطلاعاتى درباره پیامبراسلام باشد. ۳ - پیامبر(ص)، به تعالیم کتاب هاى آسمانى پیشین (تورات و انجیل) آگاهى داشته است. «و لا بالذى بین یدیه» تعبیر از کتاب هاى پیشین آسمانى به «الذى بین یدیه» حکایت از آگاهى پیامبراسلام(ص) از آنها داشته است. ۴ - مشرکان، مردمانى کفرپیشه اند. «قل أرونى الذین ألحقتم به شرکاء ... و قال الذین کفروا» مراد از «الذین کفروا» - چنان که مفسران نیز اذعان کرده اند - مشرکانى اند که در آیات پیش از آنان سخن گفته شده است. ۵ - مؤمنان، باید به کتاب هاى آسمانى پیشین، همچون قرآن، ایمان بیاورند. «لن نؤمن بهذا القرءان و لا بالذى بین یدیه» از این که کافران به صراحت و قاطعیت اعلام کرده اند که به قرآن، تورات و انجیل ایمان نمى آورند، استفاده مى شود که ایمان به کتاب هاى پیشین نیز لازم است. ۶ - مبادى ایمان، امرى اختیارى است. «لن نؤمن» از این که مشرکان ادعا کرده اند «ما هرگز ایمان نمى آوریم»، به دست مى آید که ایمان آوردن در اختیار خود انسان است. ۷ - مشرکان، در قیامت خطاهاى خود را به یکدیگر نسبت خواهند داد. «و لو ترى إذ الظلمون موقوفون عند ربّهم یرجع بعضهم إلى بعض القول» ۸ - مشرکان، مردمانى ظالم اند. «و قال الذین کفروا لن نؤمن ... و لو ترى إذ الظلمون» ۹ - مؤاخذه شدن مشرکان در پیشگاه خداوند در قیامت «و قال الذین کفروا ... و لو ترى إذ الظلمون موقوفون عند ربّهم» ۱۰ - مؤاخذه شدن ظالمان در پیشگاه پروردگار در قیامت «و لو ترى إذ الظلمون موقوفون عند ربّهم یرجع بعضهم إلى بعض القول» ۱۱ - ظلم، درپى دارنده مؤاخذه در قیامت «و لو ترى إذ الظلمون موقوفون عند ربّهم» وضع اسم ظاهر «الظالمون» به جاى ضمیر، مى تواند بیانگر این نکته باشد که ظلم باعث مؤاخذه شدن است. ۱۲ - کافران به قرآن، مردمانى ظالم اند. «و قال الذین کفروا لن نؤمن بهذا القرءان ... و لو ترى إذ الظلمون» ۱۳ - کافران به قرآن، در قیامت مورد مؤاخذه قرار خواهند گرفت. «و قال الذین کفروا لن نؤمن بهذا القرءان ... و لو ترى إذ الظلمون موقوفون عند ربّهم یرجع بعضهم إلى بعض القول» ۱۴ - وضعیت کافران به قرآن در قیامت، رقّت بار و شگفت آور است. «و قال الذین کفروا لن نؤمن بهذا القرءان ... و لو ترى إذ الظلمون موقوفون عند ربّهم» جواب «لو» محذوف است و عبارت مى تواند چیزى همانند و لو ترى ... لرأیت أمراً عجباً باشد. ۱۵ - ربوبیت الهى، مقتضى مؤاخذه کافرانِ به قرآن «و قال الذین کفروا لن نؤمن بهذا القرءان ... و لو ترى إذ الظلمون موقوفون عند ربّهم» ۱۶ - اعتراض مستضعفان به مستکبران در قیامت، به این که آنان مانع ایمانشان گردیدند. «یقول الذین استضعفوا للذین استکبروا لولا أنتم لکنّا مؤمنین» ۱۷ - مستکبران، عاملى براى انحراف مردم از دین الهى و مانع ایمان آنان، از دیدگاه مستضعفان «یقول الذین استضعفوا للذین استکبروا لولا أنتم لکنّا مؤمنین» ۱۸ - مستضعفان تابع نیز، در صورت انتخاب عقیده کفرآلود، همچون مستکبران مؤاخذه خواهند شد. «و لو ترى إذ الظلمون موقوفون عند ربّهم ... یقول الذین استضعفوا للذین استکبروا» ۱۹ - مستضعفان و مستکبران کافر، هر دو ظالم اند. «و لو ترى إذ الظلمون موقوفون عند ربّهم ... یقول الذین استضعفوا للذین استکبروا» خداوند، پس از آن که مشرکان را مردمانى ظالم معرفى کرد به بیان تفضیلى مشاجره آنان پرداخت. این نشان مى دهد که مشرکان ظالم به دو گروه مستضعف و مستکبر تقسیم مى شوند. ۲۰ - دارندگان روحیه استکبارى، جمعى از مردم را تضعیف کرده و تابع خود مى کنند. «یقول الذین استضعفوا للذین استکبروا لولا أنتم لکنّا مؤمنین» ۲۱ - امکان گفتوگو و مذاکره مردم در صحنه قیامت «و لو ترى إذ الظلمون موقوفون عند ربّهم یرجع بعضهم إلى بعض القول یقول الذین استضعفوا» ۲۲ - ایمان، عامل نجات در قیامت است. «و لو ترى إذ الظلمون موقوفون عند ربّهم ... لولا أنتم لکنّا مؤمنین»
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

اعتراض مستضعفانانتساب خطا به دیگرانخطای مشرکانذلت اخروی مکذبان قرآنشگفتی حالات کافران در قیامتظالمان در محضر خداظلم مستضعفانظلم مستکبرانمؤاخذه اخروی مستضعفانمؤاخذه اخروی مستکبرانمؤاخذه اخروی مکذبان قرآناهمیت ایمان به کتب آسمانیمحمد و انجیلمؤاخذه اخروی ظالمانآثار اخروی ظلماعتراض به مستکبرانبینش مستضعفانعوامل استضعافموانع ایمان مستضعفانپیروی از مستکبرانگفتگو در قیامتگمراهگری مستکبرانظلم مکذبان قرآنمؤاخذه اخروی کافرانعوامل گمراهی مستضعفاننقش مستکبرانمحمد در کتب آسمانیمکذبان قرآن در قیامتمستضعفان در قیامتمحمد و توراتمحمد و کتب آسمانیمؤاخذه اخروی مشرکانعوامل نجات اخرویاختیار در ایمانمستکبران در قیامتموجبات کیفر اخرویلجاجت کافران مکهظلم مشرکانعلم محمدظلم کافرانذلت اخروی کافرانکفر مشرکانتعالیم کتب آسمانیایمان به کتب آسمانیظالمان در قیامتآثار استکبارتکلیف مؤمنانایمان به قرآنزمینه گمراهیمشرکان در قیامتاختیار انسانکافران در قیامتفضایل محمدآثار ربوبیت خداویژگیهای قیامتآثار ایمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۰)
  • احتجاج مستضعفان در قیامت برای توجیه انحراف خود از خطّ ایمان، به مکر و توطیه مستکبران بر ضدّ انان+۲ آیه
  • احتجاج مستکبران در قیامت، برای اثبات بیگناهی در انحراف مستضعفان، به اختیار داشتن انان در کفر و گناه خود+۱ آیه
  • استکبار مستکبران در دنیا، از عوامل استضعاف و پیروی مستضعفان از انان+۴ آیه
  • پیروی مستضعفان از مستکبران، موجب گرفتاری انان به عذاب الهی در قیامت+۳ آیه
  • اختلاف و نزاع مستضعفان با مستکبران در قیامت، درباره علّت گمراهی و کفر خود+۲ آیه
  • اعتراض مستضعفان به مستکبران در قیامت، مبنی بر گمراه شدن به وسیله انان+۲ آیه
  • خطاب مستضعفان به مستکبران در قیامت، مبنی بر بیایمانی خود به وسیله انان
  • ابتلای مستکبران به کیفر و عذاب الهی در قیامت و جهنّم+۳ آیه
  • وجود ستمگرانی مستکبر و گمراه کننده از راه خدا+۱ آیه
  • ایمان، عامل نجات در قیامت+۱ آیه
  • اختیار داشتن انسان در ایمان اوردن+۲ آیه
  • مستضعفان، مدّعی نقش تبلیغات سوء مستکبران در ایمان نیاوردن انان+۲ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۴ آیه
  • حرمت کفر به خداوند+۵ آیه
  • حرمت کفر به خداوند+۳ آیه
  • حرمت کفر به قران+۳ آیه
  • حرمت کفر به کتابهای اسمانی+۴ آیه
  • مؤاخذه و حسابرسی مشرکان کافر و گناهکاران، در قیامت، از اثار ربوبیّت خداوند+۱ آیه
  • ربوبیّت انکارناپذیر الهی، متجلی برای گناهکاران و ظالمان در قیامت
  • در بین دو دست بودن، کنایه از موجودی از قبل و داشته های پیشین+۳ آیه
  • شکوه مستضعفان، از رهبران مستکبر و عاملان کفر و شرک خود، در قیامت+۱ آیه
  • مستکبران، تبریه کننده خود در قیامت، از نسبت گمراه کنندگی مستضعفان به انان+۱ آیه
  • نقش استکبار، در اغوای انسانها+۳ آیه
  • سخن مستضعفان مبنی بر گمراهی خود از سوی مستکبران+۲ آیه
  • اقرار گناهکاران مستضعف به گمراهی خود در قیامت+۱ آیه
  • مستضعفان در عرصه قیامت، مدّعی نقش مؤثّر مستکبران در گمراهی ایشان+۱ آیه
  • انکار مستکبران در قیامت نسبت به نقش خود در گمراهی مستضعفان+۱ آیه
  • حسرت و ندامت ظالمان، از ستمکاری خویش، هنگام احساس عذاب الهی+۲ آیه
  • بی تاثیری پشیمانی و ندامت ستم پیشگان، به حال انان، پس از مشاهده عذاب در قیامت+۲ آیه
  • پیروی از سرکشان و ستمگران، درپی دارنده عذاب قیامت+۱ آیه
  • تکذیب کنندگان قران، مردمانی ستم پیشه
  • تکذیب کنندگان پیامبر، مردمی ظالم و ستم پیشه
  • مستضعفان کافر، در زمره ظالمان+۱ آیه
  • مستکبران کافر، در زمره ظالمان
  • مشرکان، مردمی ستم پیشه و ظالم، به دلیل شریک قرار دادن برای خداوند
  • استکبار، از موجبات ظلم و تجاوز
  • پیروی مستضعفان از مستکبران، موجب گرفتاری انان به عذاب الهی در قیامت+۳ آیه
  • سرسختی کافران در کفر به قران
  • حرمت کفر به قران+۳ آیه
  • قیامت، دارای مواقف معیّن+۲ آیه
  • اختیار و ازادی انسانها، در کفر وایمان+۴ آیه
  • کفرورزی مستضعفان، بر اثر پیروی از مستکبران+۱ آیه
  • اموال فراوان کافران، سبب رویگردانی انان از ایمان به قران+۱ آیه
  • کافران، مردمی ستم پیشه+۱ آیه
  • عقاب و کیفر کافران نزد خداوند، در روز قیامت+۱ آیه
  • لجاجت کافران مکّه مبنی بر ایمان نیاوردن به قران و کتابهای پیشین اسمانی با تلاش پیگیر برای انحراف مستضعفان+۲ آیه
  • سرسختی کافران، در کفر به کتب اسمانی
  • عذاب شدن کافران در قیامت، با غل و زنجیر به گردن+۱ آیه
  • کفر و انکار ایات الهی، از جمله گناهان+۲ آیه
  • مترفان کافر به قران، مدّعی برتر بودن خود، به سبب بهرهمندیشان از اموال و فرزند زیادتر+۱ آیه
واژه‌ها