اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل إِنَّما أَعِظُکُم بِواحِدَةٍ أَن تَقُومُوا لِلّه‌ِ مَثني وَ فُرادي ثُم‌َّ تَتَفَکَّرُوا ما بِصاحِبِکُم مِن جِنَّةٍ إِن هُوَ إِلاّ نَذِيرٌ لَکُم بَين‌َ يَدَي عَذاب‌ٍ شَدِيدٍ (46)
بفرما به اينکه کفار و مشرکين جز
جلد 14 - صفحه 577
اينکه نيست فقط موعظه مي‌کنم شما را به يک موعظه اينکه که قيام کنيد قربة الي اللّه دو تا دو تا و يکي يکي پس از آن فکر کنيد نيست به صاحب شما از جنون، نيست او مگر انذار کننده از براي شما بين و مقابل عذاب شديد.
قُل إِنَّما أَعِظُکُم بِواحِدَةٍ يک کلمه بيش شما را موعظه نمي‌کنم و آن اينکه است که:
أَن تَقُومُوا لِلّه‌ِ مَثني وَ فُرادي عناد و عصبيت و هواي نفس و حب جاه و مال و تقليد آباء را کنار گذاريد و از روي حقيقت و واقعيت رجوع به عقل خود کنيد تنها يا با يک ديگر مذاکره کنيد.
ثُم‌َّ تَتَفَکَّرُوا که فکر انسان را به راه حق هدايت مي‌کند. «الفکر حرکة الي المبادي و من مبادي الي المرادي»،
«تفکر ساعه خير من عباده ستين سنه او سبعين سنه».
ما بِصاحِبِکُم مِن جِنَّةٍ اينکه جمله دو نحوه تفسير شده يکي متعلق به «تتفکروا» يعني فکر کنيد که اينکه پيغمبر چهل سال در ميان شما بود او را محمّد امين ميگفتند و آثار صحت و امانت و صدق و صفا و درستي از او مشاهده مي‌کرديد و کاري خلاف عقل از او صادر نشده و آثار جنوني در او مشاهده نکرده بوديد پس چرا او را رمي به جنون مي‌کنيد. ديگر جمله مستقله باشد که خداوند معرفي مي‌فرمايد که اينکه صاحب شما که شما را دعوت به توحيد و دين حق مي‌کند از روي جنون و ديوانگي نيست بلکه:
إِن هُوَ إِلّا نَذِيرٌ لَکُم نيست مگر شما را بيدار کند و از عذاب نجات دهد و از راه باطل برگرداند و به راه حق هدايت فرمايد.
بَين‌َ يَدَي عَذاب‌ٍ شَدِيدٍ روز قيامت که مشاهده مي‌کنيد عذاب شديد الهي را.