اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
إِن‌َّ الَّذِين‌َ لا يُؤمِنُون‌َ بِالآخِرَةِ زَيَّنّا لَهُم أَعمالَهُم فَهُم يَعمَهُون‌َ «4»
محققا کساني که ايمان به آخرت ندارند و نياوردند زينت داديم در نظر آنها اعمال زشت آنها را پس آنها در حيرت و ضلالت افتادند.
(إِن‌َّ الَّذِين‌َ لا يُؤمِنُون‌َ بِالآخِرَةِ) يا بکلي منکر معاد هستند مثل طبيعي و دهري يا شاک در معاد هستند که آيا قيامتي هست يا نه يا غافل از معاد و غرق در دنيا.
(زَيَّنّا لَهُم أَعمالَهُم) هوي پرستي، شهوت راني، خوش گذراني، لذت بري، کيف کني نه حيائي نه عفتي نه شرمي نه خجلتي با اينکه خود را روشن فکر مي‌دانند نه بفکر دين هستند و نه در بند نماز فسق و فجور و ظلم و تعدي از آنها مي‌بارد و اهل حق را به نظر حقارت
جلد 14 - صفحه 107
و پستي و بي‌شعوري و بي ادراکي نگاه مي‌کنند و کارهاي خود را خوب مي‌پندارند و در نظر آنها جلوه دارد.
(فَهُم يَعمَهُون‌َ) عمه را در لغت و تفسير به معني تحير تفسير کردند چون لغتي مرادف آن پيدا نکردند لکن در فارسي به معني گيج است يعني اينها در طغيان و سرکشي و معاصي گيج شدند چيزي حالي آنها نمي‌شود توجهي ندارند متنبه نمي‌شوند چنانچه مي‌فرمايد:
يَمُدُّهُم فِي طُغيانِهِم يَعمَهُون‌َ (بقره آيه 14) وَ نَذَرُهُم فِي طُغيانِهِم يَعمَهُون‌َ (انعام آيه 110) مَن يُضلِل‌ِ اللّه‌ُ فَلا هادِي‌َ لَه‌ُ وَ يَذَرُهُم فِي طُغيانِهِم يَعمَهُون‌َ (اعراف آيه 185) فَنَذَرُ الَّذِين‌َ لا يَرجُون‌َ لِقاءَنا فِي طُغيانِهِم يَعمَهُون‌َ (يونس آيه 11) لَعَمرُک‌َ إِنَّهُم لَفِي سَکرَتِهِم يَعمَهُون‌َ (حجر آيه 72) لَلَجُّوا فِي طُغيانِهِم يَعمَهُون‌َ (مؤمنون آيه 77) و بالجمله اشخاص فرو رفته در شهوات و معاصي و طغيان و سرکشي اينها گيج هستند و بزبان ديگر زابرا شده‌اند هيچ حالي آنها نمي‌شود نه توجه مي‌کنند و نه بخيال دين و نه بفکر آخرت و نه گوش بحرف علماء مي‌دهند و نه اعتنايي به قرآن و احکام الهي دارند و نه در طغيان خود کوتاهي مي‌کنند «بگذار تا بميرد در عين خودپرستي» أُولئِک‌َ کَالأَنعام‌ِ بَل هُم أَضَل‌ُّ أُولئِک‌َ هُم‌ُ الغافِلُون‌َ (اعراف آيه 178) أَم تَحسَب‌ُ أَن‌َّ أَکثَرَهُم يَسمَعُون‌َ أَو يَعقِلُون‌َ إِن هُم إِلّا کَالأَنعام‌ِ بَل هُم أَضَل‌ُّ سَبِيلًا (فرقان آيه 46).