اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
الزّانِيَةُ وَ الزّانِي فَاجلِدُوا کُل‌َّ واحِدٍ مِنهُما مِائَةَ جَلدَةٍ وَ لا تَأخُذکُم بِهِما رَأفَةٌ فِي دِين‌ِ اللّه‌ِ إِن کُنتُم تُؤمِنُون‌َ بِاللّه‌ِ وَ اليَوم‌ِ الآخِرِ وَ ليَشهَد عَذابَهُما طائِفَةٌ مِن‌َ المُؤمِنِين‌َ «2»
زن زنا دهنده و مرد زنا کننده را پس بزنيد بر هر يک از آنها صد تازيانه و نگيرد شما را نسبت بآنها رأفت و مهرباني در دين إلهي و دستور خداوندي اگر شما ايمان بخدا و روز جزا داريد و بايد حاضر شوند و مشاهده کنند عذاب اينکه دو را طايفه‌اي از مؤمنين.
جلد 13 - صفحه 487
(الزّانِيَةُ وَ الزّانِي) الف و لام جنس است شامل جميع اقسام زنا ميشود لکن در اخبار معتبره تقييداتي دارد که اشاره ميشود و اقسام زنا بسيار است زناي محصنه که مرد زن‌دار زنا کند يا زن شوهردار زنا دهد، زناي با محارم، زناي با اجنبيه، حر و حره باشند يا عبد و امه، بکر باشد زن يا سيّبه، بالغ باشند يا غير بالغ، عن علم و عمد باشند يا شبهه بلکه بسياري از روز جهل بحکم است مثل عامه که طواف نساء ندارند و بسياري از حاج که حج آنها باطل است و بسياري از عقود ازدواج که باطل باشد و غير اينها، و اولا ثبوت زنا امر بسيار مشکلي است زيرا يا باقرار ثابت ميشود يا بشهادت چهار نفر آن هم عادل باشند و شهادت آنها کالميل في المکحلة باشد و دونه خرط القتاد و آنهم نزد حاکم شرع باشد و پس از ثبوت مجري حد بايد حاکم شرع باشد و حدود هم مختلف است و در عبيد و اماء نصف حد آزاد است.
زناي محصنه رجم است «سنگ‌سار بعد از صد جلد» زناي با محارم قتل است.
پس از جلد در غير بالغ تعزير است و در بکر ضمان هم دارد و غير اينها که در فقه در کتاب حدود بيان شده.
(فَاجلِدُوا کُل‌َّ واحِدٍ مِنهُما مِائَةَ جَلدَةٍ).
سؤال، وجه تقديم زانيه بر زاني چيست! با اينکه در موارد ديگر رجال را مقدم ذکر فرمود مثل.
(السّارِق‌ُ وَ السّارِقَةُ فَاقطَعُوا أَيدِيَهُما مائده آيه 42).
جواب: چون منشأ زنا در زنها بيشتر است هم شهوت آنها زيادتر است هم قوه حفظ در آنها کمتر است هم عقل آنها ناقص‌تر است لذا بيشتر اقدام باين امر شنيع دارند.
(تنبيه) در اخبار زنا را نسبت باعضاء داده زنا چشم زنا گوش زنا لب
جلد 13 - صفحه 488
زنا دست زنا با زبان زنا بدن زنا قلب.
زنا چشم برؤيت شهوت است زنا گوش بسماع صوت اجنبيه زنا لب ببوسيدن زنا دست ببدن اجنبيه گذاردن زنا پا پابپاي يکديگر ماليدن زنا زبان تکلم کردن بشهوت زنا بدن پهلوي هم خوابيدن زنا قلب صورت زنا را در ذهن تصور کردن تا شهوت بحرکت بيفتد و بسا انزال هم ميشود و اينها ملحق به زنا هستند در حرمت و بسا تعزير هم دارد دون الحد.
(تنبيه) زنا محقق ميشود بمجرد غيبوبت ختنه‌گاه و لو انزال هم نشود.
(وَ لا تَأخُذکُم بِهِما رَأفَةٌ فِي دِين‌ِ اللّه‌ِ) دلسوزي نکنيد به اينکه اينکه بدنهاي لطيف طاقت تازيانه ندارد يا سبک و خفيف بزنيد، حدود الهيه بايد جاري شود تا جلوگيري از اينکه فساد بزرگ شود امروز چون حدود الهيه تعطيل شده نه قاتل را مي‌کشند و نه شارب الخمر و نه لاطي و نه زاني اينهمه رواج پيدا کرده بلکه اگر حد الهي بر مرتد و منکر ضروري و مبدع جاري مي‌شد اينکه همه کفر و ضلالت بوجود نمي‌آمد.
(إِن کُنتُم تُؤمِنُون‌َ بِاللّه‌ِ وَ اليَوم‌ِ الآخِرِ) مفهومش اينکه رأفت و ملاحظه باعث سلب ايمان ميشود.
(وَ ليَشهَد عَذابَهُما طائِفَةٌ مِن‌َ المُؤمِنِين‌َ) تا اينکه ديگران چشمشان بحساب بيفتد و اينها در نظر اينها خفيف و سبک شوند.
(مسئلة) توبه قبل از ثبوت نزد حاکم رافع حد است بهمين نحوي که توبه رافع عذاب اخروي ميشود رافع حد هم ميشود.
489