تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْکُمْ وَ رَحْمَتُهُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ لَمَسَّکُمْ فِيما أَفَضْتُمْ فِيهِ عَذابٌ عَظِيمٌ «14»
نوع سوم از زواجر:
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْکُمْ: و اگر نبود فضل خدا بر شما، وَ رَحْمَتُهُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ: و بخشايش سبحانى بر شما در دنيا و آخرت به اينکه مهلت دهد شما را براى اينکه توبه کنيد و تعجيل در عقوبت نفرمايد در دنيا و مناقشه در حساب نفرمايد در آخرت، لَمَسَّکُمْ فِيما أَفَضْتُمْ فِيهِ: هر آينه برسيدى شما را در آن چيزى که خوض نموديد در آن از دروغ و نسبت ناشايسته، عَذابٌ عَظِيمٌ:
عذابى بزرگ که انقطاع و انتهائى براى آن نخواهد بود در دنيا يا در آخرت يا هم در دنيا و هم در آخرت.
تنبيه: اين مطلب محقق است که مخالفت و سرپيچى از فرمان الهى، مستوجب و مستحق گرداند بنده را عقوبت سبحانى، لکن خداوند منان از راه لطف و فضل و رحمت واسعه بر بندگان، امهال فرمايد ايشان را زمان بسيارى و تعجيل نفرمايد در عقوبت، که شايد متنبه شوند و توبه و بازگشت نمايند؛ و اگر انعام و افضال و احسان الهى نبودى، هر آينه در اولين مرحله مخالفت، عذاب نازل شدى. بنابراين بنده نبايد به سبب امهال سبحانى مغرور و غافل گردد، چه بسا عاقبتى وخيم خواهد داشت.
ارشاد ديلمى- از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله مروى است که فرمود:
لا يغرّنّکم من ربّکم طول النّسية و تمادى الامهال و حسن التّقاضى فانّ اخذه اليم و عذابه شديد: مغرور نکند شما را از پروردگار شما درازى ترک و بسيارى مهلت دادن و نيکوئى، بدرستى که فرا گرفتن غضب الهى دردناک، و عذاب سبحانى شديد است.
جلد 9 - صفحه 209