اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
الخَبِيثاتُ لِلخَبِيثِينَ وَ الخَبِيثُونَ لِلخَبِيثاتِ وَ الطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبِينَ وَ الطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ أُولئِکَ مُبَرَّؤُنَ مِمّا يَقُولُونَ لَهُم مَغفِرَةٌ وَ رِزقٌ کَرِيمٌ «26»
مفسرين در معناي (الخَبِيثاتُ) اختلاف کردند بعضي گفتند مراد کلمات زشت است بعضي گفتند مراد افعال قبيحه است، بعضي گفتند مراد زنهاي خبيثه هستند در مجمع البيان اينکه قول سوّم را ميگويد (و هو المروي عن ابي جعفر و ابي عبد اللّه عليه السلام).
توضيح الکلام اينکه خبيث چيزهاي پست، ردي، نجس، حرام، زشت را ميگويند مقابل طيب که اطلاق بر زمين ميشود (وَ البَلَدُ الطَّيِّبُ يَخرُجُ نَباتُهُ (بِإِذنِ رَبِّهِ وَ الَّذِي خَبُثَ لا يَخرُجُ إِلّا نَکِداً) اعراف آيه 52.
بر انسان ميشود (قُل لا يَستَوِي الخَبِيثُ وَ الطَّيِّبُ وَ لَو أَعجَبَکَ کَثرَةُ الخَبِيثِ) مائده آيه 100.
بر فاسد ميشود (وَ لا تَيَمَّمُوا الخَبِيثَ مِنهُ تُنفِقُونَ) بقره آيه 269.
جلد 13 - صفحه 515
بر کلام زشت و بر اشجار بيثمر ميشود (وَ مَثَلُ کَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ کَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ) ابراهيم آيه 31.
بر افعال قبيحه ميشود (وَ نَجَّيناهُ مِنَ القَريَةِ الَّتِي کانَت تَعمَلُ الخَبائِثَ) انبياء آيه 74.
ولي در اينجا ظاهر آيه شريفه طبق حديث مروي از حضرت باقر عليه السلام و حضرت صادق عليه السلام مراد از.
(الخَبِيثاتُ لِلخَبِيثِينَ) زنهاي فاحشه و زانيه و مردهاي زاني و فحاش هستند چنانچه در حديثين اشاره دارد مثل قوله تعالي (الزّانِي لا يَنکِحُ إِلّا زانِيَةً أَو مُشرِکَةً) شرحش گذشت.
(وَ الخَبِيثُونَ لِلخَبِيثاتِ وَ الطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبِينَ وَ الطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ) رجال پاک که دامن آنها آلوده بزنا نشد و زنهاي عفيفه که عفت خود را از دست نداده تناکح کنند و عمده فساد زنا اينست که اولاد زنا بوجود نيايد که دشمن اهل بيت ميشود چه بگويم با کساني که طواف نساء ندارند.
نطفه پاک ببايد که شود قابل فيض || و رنه هر سنگ و گلي لؤلؤ مرجان نشود
(أُولئِکَ مُبَرَّؤُنَ مِمّا يَقُولُونَ) که نسبت زنا و قذف و إفک بآنها داده شود عفت ماريه و دامن جريح پاک است.
(لَهُم مَغفِرَةٌ وَ رِزقٌ کَرِيمٌ) طيبين و طيبات هم مغفرت شامل حال آنها مي شود هم رزق کريم در بهشت عنبر سرشت بخلاف خبيثين و خبيثات که نه مورد مغفرت ميشوند و نه بوي بهشت به مشامشان ميرسد خذلهم اللّه تعالي.
516