آیه ۲۶ سوره نور

سوره نور(النور)، آیه ۲۶ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۲

الْخَبِيثَاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثَاتِ وَالطَّيِّبَاتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّبَاتِ أُولَٰئِكَ مُبَرَّءُونَ مِمَّا يَقُولُونَ لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ

زنان ناپاک از آن مردان ناپاکند، و مردان ناپاک نیز به زنان ناپاک تعلّق دارند؛ و زنان پاک از آن مردان پاک، و مردان پاک از آن زنان پاکند! اینان از نسبتهای ناروایی که (ناپاکان) به آنان می‌دهند مبرّا هستند؛ و برای آنان آمرزش (الهی) و روزی پرارزشی است!

معنی کلمات و عبارات
«الْخَبِیثَاتُ لِلْخَبِیثِینَ، وَ ...»: مراد نوریان مر نوریان را طالبند، ناریان مر ناریان را جاذبند، و ... «مُبَرَّؤُونَ»: پاکان و بیگناهان. «لَهُم مَّغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ کَرِیمٌ»: (نگا: انفال / و ). یادآوری: هیچ یک از همسران پیامبران به طور قطع انحراف و آلودگی جنسی نداشته‌اند، و منظور از خیانت در داستان نوح و لوط، جاسوسی کردن به نفع کفّار است؛ نه خیانت ناموسی (نگا: تفسیر نمونه، جلد ، صفحه و تفسیرالمیزان عربی، جلد ، صفحه .
نزول
نکات آیه
۱ - زنان خبیث (بد سرشت و بد کردار)، شایسته زندگى با مردان خبیث و مردان خبیث، شایسته زندگى با زنان خبیث اند. «الخبیثت للخبیثین و الخبیثون للخبیثت» برداشت یاد شده، بر مبناى سه نکته است: ۱- «خبیث» (ضد «طیّب» و مفرد «خبیثات» و «خبیثون») به معناى شىء پست و ناپسند است و انسان خبیث; یعنى، کسى که داراى اوصاف و رفتار پست و ناپسند است مى باشد. «طیب» (مفرد «طیّبات» و «طیّبون») به معناى شىء پسندیده و دل پذیر است و انسان طیّب; یعنى، کسى که به اوصاف و رفتار خوب و پسندیده آراسته و از هر زشتى و پلیدى منزه و پاک است. ۲- کلمات «الخبیثات»، «الخبیثین» «الطیّبات» و «الطیّبون» اوصافى براى موصوف هاى محذوف مثل «النساء» و «الرجال» است; یعنى، «الخبیثات من النساء و الخبیثون من الرجال و...». ۳- لام در «للخبیثین»، «للخبیثات» «للطیّبین» و «للطیّبات» براى اختصاص است. با توجه به نکات یاد شده مى توان گفت که آیه شریفه در صدد بیان شایستگى ها و ملاک هاى لازم براى ازدواج مى باشد. ۲ - زنان ناپاک و آلوده به فحشا، تنها با مردان ناپاک و آلوده به فحشا و مردان ناپاک و آلوده، تنها با زنان ناپاک و آلوده حق ازدواج دارند و ازدواج آنان با مردان و زنان پاک و عفیف، ممنوع است. «الخبیثت للخبیثین و الخبیثون للخبیثت» برداشت یاد شده مبتنى بر دو نکته است: ۱- مقصود از «الخبیثات» و «الخبیثین» - با توجه به این که این آیه به دنبال آیات مربوط به احکام زنا و فحشا آمده است - زنان و مردان زناکار و آلوده به فحشا باشد. ۲- آیه شریفه همانند آیه «الزانى لاینکح إلاّ زانیة ...» در صدد بیان یک حکم شرعى در امر ازدواج باشد، چنان که روایت منسوب به امام باقر(ع) و امام صادق(ع) این همانندى را تأیید مى کند (مجمع البیان، ذیل آیه). ۳ - آلودگى به فحشا و زنا، نشان خباثت (بدسرشتى و بد کردارى) انسان است. «الخبیثت للخبیثین و الخبیثون للخبیثت» ۴ - گفتار و سخن ناپسند و خباثت آلود، تنها شایسته مردان و زنان خبیث (بدسرشت و بدکردار) است و از آنان سر مى زند. «الخبیثت للخبیثین و الخبیثون للخبیثت» برداشت یاد شده، مبتنى بر این نکته است که «الخبیثات» و «الطیّبات» صفت براى موصوف محذوف «الکلم» باشد; یعنى، «الخبیثات من الکلم للخبیثین من الرجال و...». گفتنى است سه آیه اخیر که در باره تهمت زنا و فحشا به زنان پاکدامن است (إنّ الذین یرمون المحصنات ...) و نیز ذیل آیه (أُولئک مبرّءون ممّا یقولون لهم) مؤید همین برداشت است. ۵ - زنان نیک (نیک سرشت و نیک کردار)، تنها شایسته مردان نیک، و مردان نیک، تنها شایسته زنان نیک اند. «و الطیّبت للطیّبین و الطیّبون للطّیبت» ۶ - زنان پاکدامن و منزه از فحشا، تنها با مردان پاکدامن، و مردان پاکدامن و منزه از فحشا، تنها با زنان پاکدامن حق ازدواج دارند و ازدواج آنان با مردان و زنان ناپاک و آلوده به فحشا، ممنوع است. «و الطیّبت للطیّبین و الطیّبون للطّیبت» ۷ - گفتار و سخن پسندیده و نیک، تنها شایسته مردان و زنان نیک است و از آنان سر مى زند. «و الطیّبت للطیّبین و الطیّبون للطّیبت» ۸ - بروز شخصیت خوب و بد انسان ها، در لابه لاى گفتار و سخن آنان «الخبیثت للخبیثین ... و الطیّبون للطّیبت» ۹ - گرایش و همسویى زنان و مردان خبیث (بدکردار و ناپاک) به همدیگر و مردان و زنان نیک و پاکدامن به یکدیگر «الخبیثت للخبیثین ... و الطیّبون للطّیبت» برخى از مفسران برآنند که آیه شریفه، در صدد بیان یک واقعیت خارجى در جامعه است، نه حکم شرعى; به این معنا که زنان و مردان خبیث و آلوده به همدیگر و زنان و مردان پاکدامن به یکدیگر گرایش و تمایل دارند و نهایتاً به همدیگر مى پیوندند. ۱۰ - هم شأن و هم کفو بودن زن و مرد در ازدواج و تشکیل زندگى مشترک، لازم است. «الخبیثت للخبیثین ... و الطیّبون للطّبت» ۱۱ - زنان و مردان نیک سرشت و نیک کردار، از نسبت هاى نارواى افراد خبیث و بدخواه در باره آنان، منزه و پیراسته اند. «للخبیثین ... للطیّبین ... أُولئک مبرّءون ممّا یقولون» مشارالیه «أُولئک» «طیّبین» (مردان و زنان نیک و پاکدامن) است و مرجع ضمیر «یقولون»، «خبیثین» (مردان و زنان خبیث) مى باشد. ۱۲ - کسانى که در صدراسلام در ماجراى «افک» (تهمت زنا) مورد اتهام قرار گرفتند، افرادى پاکدامن و منزه از این تهمت و آلودگى بودند. «للخبیثین ... للطیّبین ... أُولئک مبرّءون ممّا یقولون» برداشت یاد شده، بر این اساس است که آیه شریفه مربوط به ماجراى «افک» باشد. ۱۳ - مردان و زنان نیک و پاکدامن، از غفران خداوند و روزى نفیس و ارزشمند او بهره منداند. «و الطیّبون للطّیبت أُولئک مبرّءون ممّا یقولون لهم مغفرة و رزق کریم» واژه «کریم» در هر چیزى که در جنس و نوع خودش، شریف و ارزشمند باشد، به کار مى رود. (مفردات راغب). ۱۴ - نیک کردارى، پاک دامنى و دورى از فحشا، باعث جلب مغفرت الهى و بهره مندى از روزىِ نفیس و ارزشمند او است. «و الطیّبون للطّیبت أُولئک مبرّءون ممّا یقولون لهم مغفرة و رزق کریم» ۱۵ - «فى مجمع البیان قال: سبحانه «الخبیثات للخبیثین و الخبیثون للخبیثات» قیل فى معناه أقوال: ... والثالث الخبیثات من النساء للخبیثین من الرجال و الخبیثون من الرجال للخبیثات من النساء والطیّبات من النساء للطیّبین من الرجال و الطیّبون من الرجال للطیّبات من النساء ... و هو المروى عن أبى جعفر و أبى عبداللّه ...; در «مجمع البیان» از امام باقر(ع) و امام صادق(ع) درباره سخن خدا «الخبیثات للخبیثین ...» روایت شده است که فرمودند: زنان خبیث براى مردان خبیث و مردان خبیث براى زنان خبیث هستند و زنان پاکدامن براى مردان پاکدامن و مردان پاکدامن براى زنان پاکدامن اند...». ۱- مجمع البیان، ج ۷، ص ۲۱۳; تفسیر برهان، ج ۳، ص ۱۲۹، ح ۱.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۰)
  • ازدواج مؤمنان پاکدامن و عفیف با افراد زناکار، امری ناپسند+۲ آیه
  • جواز ازدواج زن و مرد زناکار با یکدیگر+۱ آیه
  • مردان و زنان بدسرشت و خبیث، متناسب و سزاوار ازدواج با یکدیگر
  • زنان و مردان پاکدامن، همتای یکدیگر در امر ازدواج
  • برخورداری انسانهای طیّب و پاک، از روزیِ نیک در بهشت
  • نیککرداری، پاکدامنی و دوری از فحشا، موجب برخورداری از رزق کریم الهی در اخرت
  • مغفرت الهی، یکی از پاداشهای خداوند در اخرت+۵ آیه
  • برخورداری عفیفان، از پاداش الهی+۴ آیه
  • عفّت و پاکدامنی، زمینهساز بهرهمندی از پاداش الهی+۴ آیه
  • زنان پلید، شایسته زندگی با مردان پلید
  • پلید بودن زنان، سبب ممنوعیّت ازدواج مردان پاک با انان
  • مردان ناپاک، شایسته زندگی با زنان ناپاک
  • شایسته نبودن مردان ناپاک، برای زندگی با زنان پاک
  • پلید بودن مردان، سبب ممنوعیّت ازدواج زنان پاک با انان
  • بهرهگیری از روزیهای پاکیزه، از حقوق مؤمنان
  • جواز ازدواج زن و مرد زناکار، با یکدیگر+۱ آیه
  • حرمت و بطلان ازدواج مردان مؤمن، با زنان مشرک+۲ آیه
  • لزوم هم کفو بودن مردان و زنان در ازدواج، از لحاظ اعتقادی و پاکدامنی
  • جواز ازدواج زن و مرد زناکار با یکدیگر+۱ آیه
  • عدم جواز ازدواج مؤمنان پاکدامن و عفیف با افراد زناکار+۲ آیه
  • عفّت و پاکدامنی، از معیارهای ازدواج و تشکیل خانواده+۳ آیه
  • سنخیّت و هم کفو بودن در ایمان و اعتقادات، از معیارهای تشکیل خانواده+۴ آیه
  • مردان و زنان طیّب و پاکدامن، برخوردار از رزق کریمانه خداوند
  • بهره مندی مردان و زنان پاکدامن، از روزی کریمانه
  • نیک کرداری، پاکدامنی و دوری از فحشا، زمینه ساز بهره مندی از رزق کریمانه و روزی نفیس و ارزشمند
  • زنان پلید، شایسته زندگی با مردان پلید+۱ آیه
  • زنان و مردان پاکدامن، همتای یکدیگر برای ازدواج
  • مردان پاک، شایسته زنان پاک
  • زنان پاکدامن و عفیف، در شان مردان طیّب
  • مردان عفیف و پاکدامن، همسران زنان طیّب
  • عفّتورزی، باعث صیانت و منزه بودن از نسبتهای ناروای خبیثان
  • عفّتورزی زنان و مردان، باعث منزّه بودن انان از کلامهای زشت و ناپسند
  • عفّت زنان، موجب شایستگی انان برای انتخاب همسری+۲ آیه
  • پاکدامنی و عفّت مؤمنان، موجب شایستگی انان، برای ازدواج با زنان مؤمن
  • برخورداری مردان و زنان عفیف و پاکدامن، از امرزش و مغفرت الهی+۱ آیه
  • مردان و زنان پاکیزه سخن و دارای عفّت کلام، برخوردار از امرزش الهی
  • بی عفّتی، از نشانه های خباثت انسان
  • مردان الوده و بی عفّت، شایسته زندگی با زنان الوده و بی عفّت
  • زنان الوده و بی عفّت، شایسته زندگی با مردان الوده و بی عفّت
  • بهره مندی مردان و زنان پاکدامن و با عفّت، از روزی کریمانه خداوند در بهشت
  • عفّت کلام در گفتار مردان عفیف موجب بهرهوری انان از روزی کریمانه خداوند در بهشت
  • عفّت و پاکدامنی، از معیارهای ازدواج و تشکیل خانواده+۳ آیه
  • عفّت کلام، مخصوص زنان عفیف و زنان عفیف، سزاوار کلام عفیف
  • مردان عفیف، شایسته ازدواج با زنان عفیف، و زنان عفیف، شایسته ازدواج با مردان عفیف
  • عفّت کلام، مخصوص مردان عفیف و مردان عفیف، سزاوار بیان کلمات عفیف
  • مردان و زنان عفیف، برخوردار از امرزش الهی
  • عفّتورزی زنان و مردان باعث منزّه بودن انها از کلمات زشت و ناپسند
  • مردان عفیف، شایسته ازدواج با زنان عفیف و زنان عفیف، شایسته ازدواج با مردان عفیف
  • عفّت و پاکدامنی، از ارزشهای والا در انتخاب همسر+۳ آیه
  • مبرّا بودن همسران محمّد، از بی عفّتی (اتّهام وارد شده بر انان در توطیه افک)+۱ آیه
  • حکم عقل به خباثت و پستی برخی امور
  • سخنان ناپاک توطیه گران قصّه افک، درخور خود انان+۲ آیه
  • توطیه گران قصّه افک، مردانی ناپاک+۲ آیه
  • روزی نیکوی خداوند به مؤمنان، پرتوی از مغفرت او+۳ آیه
  • عفت و پاکدامنی و حفظ خود از افتادن در فساد، زمینه ساز غفران الهی+۱ آیه
  • مغفرت الهی، یکی از پاداشهای خداوند در اخرت+۵ آیه
  • عفّت و پاکدامنی، معیاری برای تشکیل خانواده از سوی مؤمنان+۳ آیه
  • لزوم رعایت سنخیّت و همانندی در ایمان و اعتقادات، برای تشکیل خانواده از سوی مؤمنان+۴ آیه
  • عفّت و پاکدامنی، ملاک هم کفوی و همسری مؤمنان، برای ازدواج
  • توصیه الهی به اهل ایمان، برای انتخاب زنان پاکدامن و عفیف با عنوان همسر خویش+۳ آیه
واژه‌ها