اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ أَنکِحُوا الأَيامي مِنکُم وَ الصّالِحِين‌َ مِن عِبادِکُم وَ إِمائِکُم إِن يَکُونُوا فُقَراءَ يُغنِهِم‌ُ اللّه‌ُ مِن فَضلِه‌ِ وَ اللّه‌ُ واسِع‌ٌ عَلِيم‌ٌ (32)
و نکاح کنيد زن‌هاي بي‌شوهر از خود شما که مؤمنات باشند و مردان بي زن را و صالحين از غلامان خود و کنيزان خود را اگر آنها فقير هستند خداوند آنها را غني ميفرمايد از فضل خود و خداوند وسعت دارد رحمت او و عالم است به فقر آنها.
(وَ أَنکِحُوا الأَيامي مِنکُم) ايامي جمع ايم است بمعني زن بي‌شوهر اعم از بکر و ثيب يعني زنهايي که شوهر ندارند آنها را بي‌شوهر نگذاريد شوهر دهيد که بدون شوهر مفسده‌هاي زيادي پيدا مي‌شود زيرا غريزه شهوت در آنها هست و همچنين مردان عزب را.
(وَ الصّالِحِين‌َ مِن عِبادِکُم وَ إِمائِکُم) صالح بمعني مؤمن است يعني غلامان و کنيزان خود را که شوهر ندارند و عيال ندارند نگذاريد که اينها بي‌عيال و بي‌شوهر بمانند آنها را زن و شوهر دهيد که به مفسده زنا نيفتند و اگر عذر شما اينست که اينها فقير هستند و تمکن ندارند.
(إِن يَکُونُوا فُقَراءَ يُغنِهِم‌ُ اللّه‌ُ مِن فَضلِه‌ِ) تفضلات الهي به اهل ايمان بسيار است زيرا.
(وَ اللّه‌ُ واسِع‌ٌ عَلِيم‌ٌ) هم وسعت دارد فضل او و هم عالم به حال بندگان است اينکه آيه شريفه مشتمل بر چهار جمله است.
جمله اول راجع به احرار است از رجال و نساء که ازدواج نکردند که بايد
جلد 13 - صفحه 524
ازدواج کنند که مفاد ايامي جمع ايم، مرد بي‌زن و زن بي‌مرد، و در اخبار بسيار تاکيد شده از حضرت رسالت است فرمود:
(النکاح سنتي فمن رغب عن سنتي فليس مني)
و نيز فرمود:
(تناکحوا تناسلوا تکثروا فاني اباهي بکم الامم و لو بالسقط)
و نيز فرمود: چهار طايفه را خداوند از فوق عرش لعن فرموده و ملائکه آمين گفتند، کسي که تزويج نکند و خود را محصور نمايد براي اينکه اولاد پيدا نکند و زني که خود را شبيه مردان کند و مردي که خود را شبيه زن‌ها کند و کسي که مؤمني را فريب دهد به سائل بگويد بيا و بگير چون آيد بگويد ندارم. به کور بگويد دابّه را ملاحظه کند و دابه نباشد، و سؤال خانه‌اي را بگيرد خانه ديگر نشان دهد امروز تمام اينکه چهار طايفه رواج زيادي دارند و از ائمه اطهار است.
(من تزوج احرز نصف دينه فعليه بالنصف الآخر)
: جمله دوّم، راجع به عبيد و اماء است که مؤمن هستند که معناي صالحين است آنها را بدون زوجه و زوج نگذاريد.
جمله سوّم، کساني که ازدواج نمي‌کنند از ترس فقر بدانند خداوند آنها را بي‌نياز مي‌کند هر چه بيشتر اولاد بياورد وسعت او زيادتر مي‌شود مثل دوره جاهليت که اولاد خود را مي‌کشتند از ترس فقرا امروز هم بسياري بچه سقط مي‌کنند که بچه نياورند يا عملي مي‌کنند که بچه نياورند براي اينکه که از پز نيفتند يا به فقر مبتلا نشوند.
جمله چهارم، رزق بدست خداوند است (إِن‌َّ اللّه‌َ هُوَ الرَّزّاق‌ُ ذُو القُوَّةِ المَتِين‌ُ) ذاريات آيه 58.
خداوند بواسطه ازدواج و ازدياد اولاد وسعت مي‌دهد و روزي هر بنده تقدير شده و به ديگري نميدهند.
525