اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فِي بُيُوت‌ٍ أَذِن‌َ اللّه‌ُ أَن تُرفَع‌َ وَ يُذکَرَ فِيهَا اسمُه‌ُ يُسَبِّح‌ُ لَه‌ُ فِيها بِالغُدُوِّ وَ الآصال‌ِ (36)
در خانه‌ها و بيوتاتي که اذن فرمود خداوند اينکه اينکه بيوت رفعت و شرافت داشته باشد و در آنها ذکر اسم خداوند شود، تسبيح او شود در صبح‌ها و شبها مفسرين گفتند مراد مساجد است به دليل خبر منسوب به نبي اکرم
(ان المساجد بيوت اللّه في الارض و هي تضي‌ء لاهل السماء کما يضي‌ء النجوم لاهل الارض)
و در قرآن مسجد الحرام را اضافه به خود فرموده (أَن طَهِّرا بَيتِي‌َ لِلطّائِفِين‌َ وَ العاکِفِين‌َ وَ الرُّکَّع‌ِ السُّجُودِ) بقره آيه 119.
و در لسان مسلمين مسجد را مي‌گويند خانه خدا و بعضي گفتند مراد چهار مسجد است که انبياء بنا کردند، مسجد الحرام ابراهيم و اسماعيل، مسجد اقصي داود و سليمان مسجد مدينه و مسجد قبا که حضرت رسول بنا فرمود لکن اينکه جمله.
(فِي بُيُوت‌ٍ) متعلق است به نور علي نور در آيه قبل که اينکه انوار در بيوتي هستند حيا و ميتا.
منازل اينها و بيوت آنها که در آن سکونت داشتند و بقاع محترمه آنها که محل اضائه اينکه انوار در اينکه بيوت است.
(أَذِن‌َ اللّه‌ُ أَن تُرفَع‌َ) رفعت و عظمت در آنها ظاهر و هويداست چه اندازه معجزات از اينکه بقاع شريفه ظاهر شده در هر زماني چه اندازه برکات در آنها مشاهده شده، چه اندازه بليات دفع شده.
الي ما شاء اللّه.
جلد 13 - صفحه 533
(وَ يُذکَرَ فِيهَا اسمُه‌ُ) گفتند مفسرين مراد نماز است که در مساجد بجا آورده ميشود به دليل (يُسَبِّح‌ُ لَه‌ُ فِيها بِالغُدُوِّ وَ الآصال‌ِ) که نماز صبح باشد و نماز مغرب لکن بنا بر آنچه گفتيم که مراد بيوت ائمه است مراد از ذکر، اسم خدا و تسبيح او کليه عبادات مخصوصا ادعيه که (في تحت قبتهم اجابة الدعاء) و ساير عبادات، نمازهاي واجبه و مندوبه، زيارات، توسلات- و غير اينها از عبادات و اذکار و شاهد بر اينکه معني حديث مفصلي که از حضرت رضا عليه السّلام است بعد از اينکه در آيه شريفه (نُورٌ عَلي نُورٍ) را بامام بعد از امام بيان فرمود ميفرمايد:
(و الدليل علي ان هذا مثل لهم قوله تعالي فِي بُيُوت‌ٍ أَذِن‌َ اللّه‌ُ أَن تُرفَع‌َ
الي قوله تعالي بِغَيرِ حِساب‌ٍ)
که شرحش بيان ميشود انشاء اللّه تعالي.