اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
رِجالٌ لا تُلهِيهِم تِجارَةٌ وَ لا بَيعٌ عَن ذِکرِ اللّهِ وَ إِقامِ الصَّلاةِ وَ إِيتاءِ الزَّکاةِ يَخافُونَ يَوماً تَتَقَلَّبُ فِيهِ القُلُوبُ وَ الأَبصارُ (37)
مرداني که باز نميدارد و منصرف نميکند تجارت و کسب و خريد و فروش آنها را از ذکر خدا و برپا داشتن نماز و اداء زکاة ميترسند روزي را که زير و بالا ميرود قلبها و جسمها.
(رِجالٌ) يعني در آن بيوت رجالي هستند که ائمه هدي باشند که آني از ذکر خدا غافل نميشوند.
(لا تُلهِيهِم) باز نميدارد و مشغول نميکند و جلوگيري نميکند.
(تِجارَةٌ وَ لا بَيعٌ) از باب مثال است و مراد اشتغالات دنيويست.
(عَن ذِکرِ اللّهِ) دائما متوجه به خدا هستند و آني غفلت ندارند و کوتاهي در
جلد 13 - صفحه 534
عبادت نميکنند و اينکه خاص معصومين است و غير آنها خالي از غفلت نيستند و اينکه هم يک قرينه است که مراد از رجال اينکه خانواده هستند.
(وَ إِقامِ الصَّلاةِ) يعني امور دنيوي آنها را باز نميدارد از اقامه نماز، غير از نمازهاي واجب و نوافل بسا در يک شب هزار رکعت نماز ميکردند چنانچه در حق امير المؤمنين و حضرت زين العابدين و حضرت رضا در مسافرت به خراسان اخبار داريم.
(وَ إِيتاءِ الزَّکاةِ) چه اندازه شبها در خانه فقراء طعام ميبردند از امير المؤمنين است که من قناعت کنم که سير به خوابم و يک گرسنه در کوفه باشد، حضرت سيد الشهداء گرده مبارکش مجروح شده بود از همياني که بدوش ميکشيد درب خانه فقراء. زين العابدين چهل درب خانه را طعام ميبرد که او را صاحب جوال ميگفتند بعلاوه بذلهايي که به ارباب حاجات داشتند بسا چهار هزار دينار و ساير احسانات آنها.
(يَخافُونَ يَوماً تَتَقَلَّبُ فِيهِ القُلُوبُ وَ الأَبصارُ) از خوف الهي آن قدر ميگريستند تا ضعف ميکردند علي عليه السّلام مثل چوب خشک روي زمين ميافتاد، زين العابدين را تاج البکّائين گفتند:
اگر مراجعه کنيد حالات اينکه خاندان را يک به يک ميفهميد چه اندازه خوف داشتند.