آیه ۳۷ سوره نور

سوره نور(النور)، آیه ۳۷ · جزء ۱۸ · صفحه ۳۵۵

رِجَالٌ لَّا تُلْهِيهِمْ تِجَارَةٌ وَلَا بَيْعٌ عَن ذِكْرِ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ يَخَافُونَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيهِ الْقُلُوبُ وَالْأَبْصَارُ

مردانی که نه تجارت و نه معامله‌ای آنان را از یاد خدا و برپاداشتن نماز و ادای زکات غافل نمی‌کند؛ آنها از روزی می‌ترسند که در آن، دلها و چشمها زیر و رو می‌شود.

معنی کلمات و عبارات
«تَتَقَلَّبُ»: به حیرت و اضطراب می‌افتد (نگا: احزاب / ، غافر / ).
نزول

سال ۲۲ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۲۰ رویداد)
نکات آیه
۱ - مردمان الهى و والا مقامى که تجارت و داد و ستد، آنان را از ذکر خدا، اقامه نماز و پرداخت زکات باز نمى دارد، همواره ترسان از روز قیامت اند. «رجال لاتلهیهم تجرة و لابیع عن ذکر اللّه و إقام الصلوة و إیتاء الزکوة یخافون یومًا» برداشت یاد شده بر این اساس است که «رجال» مبتدا و «یخافون» خبر آن باشد. ۲ - هیچ داد و ستد و تجارتى، مردمان والا مقام و الهى را از یاد خدا، برپایى نماز و پرداخت زکات، غافل نمى سازد. «رجال لاتلهیهم تجرة و لابیع عن ذکر اللّه و إقام الصلوة و إیتاء الزکوة» والا مقامى و بزرگى در برداشت یاد شده، از تنوین «رجال» - که براى تفخیم مى باشد - استفاده شده است و این که هیچ داد و ستدى از یاد خدا بازدارنده نیست، از نکره در سیاق نفى - که مفید عموم مى باشد - به دست آمده است. ۳ - منازل رفعت یافته به اذن خداوند، تنها شایسته مردان تسبیح گویى است که اشتغال به امور دنیا، هیچ گاه آنان را از رابطه با خدا، بازنمى دارد. «فى بیوت أذن اللّه أن ترفع ... رجال لاتلهیهم تجرة و لابیع عن ذکر اللّه و إقام الصلوة» برداشت یاد شده، بر این اساس است که «فى بیوت» متعلق به «یسبح» و ظرف براى «رجال» باشد; یعنى، خانه هایى که در آن مردمانى وجود دارند که... . ۴ - به اذن خدا خانه مردمان تسبیح گو، ذاکر، بر پا دارنده نماز و پرداخت کننده زکات، داراى مجد و عظمت است. «فى بیوت أذن اللّه أن ترفع و یذکر فیها اسمه یسبّح له فیها ... رجال لاتلهیهم تجرة و لابیع عن ذکر اللّه و إقام الصلوة و إیتاء الزکوة» ۵ - مردمان تسبیح گو، ذاکر، بر پا دارنده نماز و پرداخت کننده زکات، از هدایت خاص خداوند به نور خویش برخورداراند. «یهدى اللّه لنوره من یشاء ... فى بیوت أذن اللّه ... یسبّح له فیها ... رجال لاتلهیهم تجرة و لابیع عن ذکر اللّه و إقام الصلوة و إیتاء الزکوة» ۶ - تسبیح و ذکر دایم خدا، بر پایى نماز و پرداخت زکات، داراى جایگاهى ویژه و ارزشمند در بین سایر اعمال و موجب بلند پایگى مقام و تکامل معنوى انسان «یسبّح له فیها ... رجال لاتلهیهم تجرة و لابیع عن ذکر اللّه و إقام الصلوة و إیتاء الزکوة» خداوند، در توصیف مردمان الهى و والا مقام تنها سه صفت را مطرح ساخته است: ۱- ذکر خدا، ۲- برپاداشتن نماز، ۳- پرداخت زکات. ذکر سه عمل یاد شده از میان صدها عمل نیک دیگر، حاکى از ارزش ویژه آنها و نیز تأثیر آنها در تکامل معنوى انسان است. ۷ - تجارت و داد و ستد اقتصادى، زمینه اى بس خطرناک براى غفلت از یاد خدا و انجام تکالیف الهى «رجال لاتلهیهم تجرة و لابیع عن ذکر اللّه و إقام الصلوة و إیتاء الزکوة» ۸ - مردان الهى، على رغم تلاش براى برآوردن نیازهاى اقتصادى خویش، هرگز از یاد خدا و انجام تکالیف فردى (نماز) و اجتماعى (زکات) غافل نمى شوند. «رجال لاتلهیهم تجرة و لابیع عن ذکر اللّه و إقام الصلوة و إیتاء الزکوة» ۹ - تلاش اقتصادى و داد و ستدِ بازدارنده آدمى از یاد خدا، پوچ و بى ارزش است. «رجال لاتلهیهم تجرة و لابیع عن ذکر اللّه» «تلهیهم» از ماده «لهو» به معناى کار بیهوده و پوچ است. آمدن این واژه به جاى واژه «منع» و «غفلت»، گویاى این حقیقت است که: تجارت و داد و ستدى که انسان را از یاد خدا باز دارد، کارى بیهوده و بى ارزش است. ۱۰ - خدا محورى در زندگى، اصلى است که هیچ گونه تلاش مادى و اقتصادى، نباید آن را تحت الشعاع قرار دهد. «رجال لاتلهیهم تجرة و لابیع عن ذکر اللّه و إقام الصلوة و إیتاء الزکوة یخافون یومًا تتقلّب فیه القلوب و الأبصر» ۱۱ - تلاش براى تأمین توشه و سعادت اخروى، همراه با تأمین زندگى دنیایى، از ویژگى مردان الهى است. «رجال لاتلهیهم تجرة و لابیع عن ذکر اللّه ... یخافون یومًا تتقلّب فیه القلوب و الأبصر» ۱۲ - در میان مسلمانان صدراسلام، افرادى بودند که اشتغال به امور دنیا، هیچ گاه آنان را از یاد خدا و انجام وظایف فردى و اجتماعى خویش، غافل نمى ساخت. «رجال لاتلهیهم تجرة و لابیع عن ذکر اللّه» برداشت یاد شده بر این اساس است که آیه شریفه، هر چند در توصیف مردان خداجویى است که دنیا آنان را از یاد خدا غافل نمى سازد; ولى از وجود چنین افرادى در میان مسلمانان صدراسلام نیز حکایت مى کند. ۱۳ - قیامت، روز زیر و رو شدن و تب و تاب دلها و دیده ها است. «یومًا تتقلّب فیه القلوب و الأبصر» ۱۴ - قیامت، داراى صحنه هایى هراس آور و هولناک «یخافون یومًا تتقلّب فیه القلوب و الأبصر» ۱۵ - مردان الهى، همواره از قیامت ترسان اند. «رجال ... یخافون یومًا تتقلّب فیه القلوب و الأبصر» ۱۶ - توجه و اعتقاد به صحنه هاى دشوار و سخت قیامت، مقتضى ترس از آن روز است. «یخافون یومًا تتقلّب فیه القلوب و الأبصر» ۱۷ - «عن أبى عبداللّه(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ «رجال لاتلهیهم تجارة و لابیع عن ذکر اللّه» قال: کانوا اصحاب تجارة فإذا حضرت الصلاة ترکوا التجارة و انطلقوا إلى الصلاة...; از امام صادق(ع) درباره قول خداى - عزّوجل - «رجال لاتلهیهم تجارة و لابیع عن ذکر اللّه» روایت شده است که فرمود: [آن مردان] تاجرانى بودند که به هنگام نماز، تجارت را رها کرده و به سوى نماز مى شتافتند...». ۱- من لایحضره الفقیه، ج ۳- ، ص ۱۱۹، ح ۴، ب ۶۱; نورالثقلین، ج ۳، ص ۶۱۰، ح ۱- ۹۳.
تفسیر (۱۱)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

آثار عقیده به اهوال قیامتآخرت طلبی اولیاءاللهتجارت بی ارزشترس اولیاءاللهتلاش اولیاءاللهدگرگونی قلبها در قیامتدگرگونی چشمها در قیامتذاکریت مسلمانان صدراسلامرفعت خانه تسبیح گویان خدارفعت خانه ذاکران خدارفعت خانه مؤدیان زکاترفعت خانه نمازگزارانزمینه ترس از قیامتزمینه ترک عمل به تکلیفزندگی دنیوی اولیاءاللهزکات اولیاءاللهسعادت طلبی اولیاءاللهعمل به تکلیف اولیاءاللهفضایل تاجران نمازگزارفضایل تسبیح گویان خدافضایل ذاکران خدامسؤولیت اجتماعی مسلمانان صدراسلاممسؤولیت پذیری مسلمانان صدراسلامنماز اولیاءاللههدایت تسبیح گویان خداهدایت نمازگزارانویژگیهای تجارت اولیاءاللهفضیلت ذکر خداآثار تجارتذاکریت اولیاءاللههدایت به نور خداآثار ذکر اهوال قیامتتداوم ذکر اولیاءاللهتداوم زکات اولیاءاللهتداوم نماز اولیاءاللههدایت مؤدیان زکاتاز قیامتفضیلت برپایی نمازفضیلت تسبیح خداویژگیهای اولیاءاللهفضیلت زکاتفضایل اولیاءاللهمهتدینزمینه غفلت از خداپسندیدهاهوال قیامتاهمیت ذکر خداارزشهاعوامل تکاملویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰۷)
  • حصول بصیرت برای انسان در روز قیامت
  • یاد خداوند، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۲ آیه
  • خوف از قیامت، موجب بهرهمندی از پاداش بهشت+۱ آیه
  • یاد خداوند، موجب برخورداری از پاداش الهی+۳ آیه
  • پرداخت زکات، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۱ آیه
  • برپا داشتن نماز، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۵ آیه
  • تجارت و دادوستد، زمینهای برای غفلت از یاد خداوند
  • تجارت و بیع، زمینه غفلت از پرداخت زکات
  • اشتغال به تجارت و بیع، زمینه غفلت از اقامه نماز+۲ آیه
  • غافل نشدن از اقامه نماز و پرداخت زکات به هنگام تجارت، از صفات مردان خدا
  • ستایش خداوند از غافل نشدن از یاد خداوند، به هنگام تجارت
  • مانع نبودن تجارت مردان خدا، از برپایی نماز
  • مانع نبودن تجارت مردان خدا، از پرداخت زکات
  • مانع نبودن تجارت مردان خدا، از یاد خدا
  • استفاده از تمثیل، از روشهای تربیتی قران+۳ آیه
  • مردان الهی، تسبیحکنندگان خدا در صبحگاهان و شبانگاهان+۱ آیه
  • وارونه شدن چشمهای برخی از انسانها، در قیامت
  • وارونه شدن چشمان برخی انسانها در قیامت
  • حلال بودنِ تجارت، خرید و فروش
  • شایسته بودن ترس از (فراهم کردن موجبات گرفتاری به سختیهای) قیامت+۱ آیه
  • استحباب یاد خدا، در حال تجارت و خرید و فروش
  • وجوب پرداخت زکات
  • استحباب ترک کسب و کار، جهت اقامه نماز
  • خانه اقامه کنندگان نماز، عظمت و رفعت یافته، به اذن خداوند+۱ آیه
  • خانه پرداخت کنندگان زکات، دارای عظمت و رفعت، به اذن خداوند+۱ آیه
  • خداوند، عطاکننده فضل به انسانها، براساس مشیّت خود+۷ آیه
  • تفاوت ادمیان، در بهره مندی از فضل خدا، برخاسته از مشیّت او+۷ آیه
  • عمل صالح، سبب برخورداری از فضل خدا+۴ آیه
  • خداوند، دارای فضل و بخشش، برای اهل اسلام و ایمان+۸ آیه
  • تاجران خایف از قیامت، ذاکران خداوند، اقامه کننده نماز و پرداخت کننده زکات
  • خوف تاجران خداشناس از قیامت، عاملی برای دستیابی انان به بهترین پاداشهای الهی+۱ آیه
  • پاداش برتر و مازاد بر استحقاق تاجران خدا ترس، پرتوی از مشیّت خدا بر اعطای روزی بی شمار او+۱ آیه
  • اهتمام مردان الهی، به ذکر خدا و عدم مانعیّت کسب و تجارت از ان
  • ذکر خدا، موجب برخورداری از پاداشی برتر از اعمال+۱ آیه
  • ذکر خداوند، موجب برخورداری ذاکران، از رزق و روزی بی حساب الهی+۱ آیه
  • برخورداری ذاکران، از فضل مخصوص الهی در اخرت+۱ آیه
  • اهتمام مردان الهی، به ذکر و یاد خدا+۱ آیه
  • اهتمام خایفان از قیامت به ذکر و یاد خدا، در هر صبح و شام+۱ آیه
  • تجارت و دادوستد، زمینه غفلت از یاد خداوند+۱ آیه
  • نماز، از مصادیق ذکر خدا
  • کسب و تجارت، از موانع ذکر خدا برای گروهی از مردم+۲ آیه
  • برخورداری مردان الهی، از رزق بدون حسابرسی خدا+۱ آیه
  • رزق فراوان اخرتی پاداش مردان الهی ذاکر خدا و نمازگزار+۱ آیه
  • بهره مندی مؤمنان نمازگزار، از رزق الهی در اخرت+۳ آیه
  • پرداخت زکات، موجب برخورداری از فضل و روزی بی حساب الهی+۱ آیه
  • برپاداشتن نماز، موجب بهره مندی از رزق الهی+۳ آیه
  • همیشه به یاد خدا بودن مردان الهی، باعث بهره مندی انها از رزق بی حساب+۱ آیه
  • پرداخت زکات، از عوامل بهره مندی مردان والا مقام الهی، از روزی فراوان و بی حساب+۱ آیه
  • پرداخت زکات، از جمله عوامل بهره مندی مردان والامقام الهی، از فضل خدا+۱ آیه
  • پرداخت زکات، زمینه ساز قرار گرفتن در زمره هدایت یافتگان+۱ آیه
  • پرداخت زکات، از مهم ترین تکالیف شریعت الهی و ارکان عملی ان
  • مانع نشدن دادوستدها و تجارتها از پرداخت زکات، از ویژگیهای مردان الهی و اهل تسبیح خدا+۱ آیه
  • پرداخت زکات، از جمله بهترین اعمال+۱ آیه
  • دستیابی به بهترین پاداشهای خداوند، هدف مردان خداترس و ذاکر، از پرداخت زکات+۱ آیه
  • خداوند، عطاکننده کامل ترین و بهترین پاداش پرداخت زکات، به مردان الهی و ممحض در ذکر خدا+۱ آیه
  • ترس از شداید و سختیهای جانکاه قیامت، برانگیزاننده مردان خدا به پرداخت زکات
  • دنیاطلبی و غوطهور شدن در تجارت و دادوستدها و نترسیدن از اخرت، از زمینه های ترک زکات
  • نترسیدن از قیامت و هول و هراس ان، موجب ترک زکات و عدم پرداخت ان
  • وجوب پرداخت زکات
  • پرداخت زکات، از صفات اولیای خداوند و تسبیح کنندگان او+۱ آیه
  • مانع نشدن هیچ دادوستد و تجارتی از پرداخت زکات، از جانب اولیای خدا
  • رسیدن به پاداش اخرتی، از عوامل عبادت خدا+۳ آیه
  • ترس از عذاب، برانگیزنده مؤمنان به عبادت پروردگار+۱ آیه
  • تجارت و داد و ستد، زمینه ای برای غفلت از یاد خدا
  • تجارت و داد و ستد، زمینه ای برای غفلت از پرداخت زکات
  • یاد قیامت مانع غفلت معامله گران از پرداخت زکات
  • اشتغال به تجارت، خرید و فروش، زمینه غفلت از اقامه نماز+۲ آیه
  • یاد قیامت، مانع غفلت معامله گران، از اقامه نماز
  • تجارت و خرید و فروش، از عوامل غفلت ادمی از یاد خدا
  • غافل نشدن از اقامه نماز و پرداخت زکات به هنگام تجارت، از صفات مردان خدا
  • ازدیاد فضل خدا به مردان ذاکر خدا، با عنوان پاداش نیک+۱ آیه
  • تفاوت ادمیان، در بهره مندی از فضل خدا، برخاسته از مشیّت او+۷ آیه
  • عمل صالح، سبب برخورداری از فضل خدا+۴ آیه
  • برپاکنندگان نماز، مشمول فضل الهی+۳ آیه
  • پرداخت کنندگان زکات، مشمول فضل الهی+۳ آیه
  • ذاکران خدا، مشمول فضل الهی+۱ آیه
  • خداوند، دارای فضل و بخشش، برای اهل اسلام و ایمان+۸ آیه
  • انعطاف و تاثیرپذیری قلب، از حوادث خارجی
  • قیامت، روز دگرگونی دلها و جانها
  • دگرگونی قلبها در قیامت
  • وارونه شدن چشمهای برخی انسانها، در قیامت
  • مردان الهی و عبادت کنندگان، بیمناک از روز قیامت+۱ آیه
  • توجّه به سختی قیامت، سبب خوف و بیم از ان
  • قیامت، روز دگرگونی دلها و قلبها
  • تجارت و داد و ستد اقتصادی، زمینهای بس خطرناک، برای لهو و غفلت از یاد خدا
  • مشغول شدن مردان به لهو از دادن زکات، به سبب تجارت پُر سود
  • گرفتار نشدن مردان الهی به لهو، به رغم تلاشهای اقتصادی و داد و ستد
  • خوف از قیامت (روز منقلب شدن دیدهها و دلها)، عامل گرفتار نشدن مردان الهی به لهو
  • منازل رفعت یافته به اذن خدا، شایسته مردان تسبیحگوی بازایستاده از لهو، به رغم تلاش اقتصادی+۱ آیه
  • بهرهمند شدن از فضل افزون بر استحقاق شخصی، پاداش خداوند به گرفتار نشدن مردان الهی به لهو+۱ آیه
  • گرفتار نشدن مردان الهی به لهو و غفلت از یاد خدا، عامل پاداش خداوند به انان به بهتر از عملشان+۱ آیه
  • غافل نشدن مردان خدا از پرداخت زکات، به وسیله هر گونه داد و ستد و تجارت
  • غافل نشدن مردان خدا از یاد خدا، به وسیله هر گونه داد و ستد و تجارت
  • غافل نشدن مردان خدا از اقامه نماز، به وسیله هر گونه داد و ستد و تجارت
  • نقش نماز، در بهرهمندی از رزق الهی+۵ آیه
  • نقش نماز، در بهرهمندی انسان از فضل الهی+۳ آیه
  • ترس از قیامت، زمینه اقامه نماز
  • بهپاداشتن نماز، موجب بهرهمندی از پاداش الهی+۵ آیه
  • استحباب ترک کسب و کار، جهت اقامه نماز
  • اشتغال و سرگرمی به دادوستد اقتصادی، بازدارنده ادمی از اقامه نماز+۲ آیه
  • سرگرم شدن به دنیا و دلبستگی به امور ان، مانع اقامه نماز+۲ آیه
  • بهرهمندی نمازگزاران، از رزق الهی+۴ آیه
  • غافل نشدن از یاد خدا و عبادت او به هنگام تجارت و بیع، زمینهای برای کسب نور از خداوند+۱ آیه
  • مردان بیاعتنا به متاع دنیایی، مورد هدایت خداوند به نور+۱ آیه
  • وجوب پرداخت زکات
  • پرداخت زکات، زمینهساز هدایتیافتگی+۱ آیه
  • مردان الهی و عابد، بهرهمند از هدایت خاص الهی+۱ آیه
واژه‌ها