تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَخْشَ اللَّهَ وَ يَتَّقْهِ فَأُولئِکَ هُمُ الْفائِزُونَ (52)
وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ: و هر که فرمان برد خدا را در فرايض و احکام، و فرمان برد پيغمبر او را در هر چه امر فرمايد. ابن عباس گويد: معنى آنست که هر که اطاعت خدا نمايد در فرايض، و پيغمبر او را اطاعت کند در سنن. وَ يَخْشَ اللَّهَ: و بترسد عذاب خدا را بر گناهان گذشته. وَ يَتَّقْهِ: و بپرهيزد از خشم خدا و معصيت نکند در زمان آينده، يا بترسد از عذاب او بر ترک اوامر و ارتکاب نواهى او، و بپرهيزد از عذاب خدا به امتثال اوامر و اجتناب نواهى، فَأُولئِکَ هُمُ الْفائِزُونَ: پس آن گروه متصف به صفات مذکوره، ايشانند رسندگان به نعيم دائم. «1» تنبيه: آيه شريفه دستور جامع کافى وافى را بيان فرمايد به مراعات سه چيز:
1- اطاعت خدا و رسول. 2- ترس از خدا نسبت به گناهان گذشته. 3- پرهيز از غضب الهى در آينده؛ طالبين سعادت ابديه و سالکين طريقه اخرويه را سرمشقى باشد در تمام دوره زندگانى.
تتمه: زمخشرى در کشاف نقل نموده که يکى از ملوک، تمام علماى زمان خود را جمع و از ايشان طلب آيتى نمود که عملا به آن کافى باشد و محتاج به آيات ديگر نشود. ايشان به اين آيه شريفه اتفاق نمودند: «وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ يَخْشَ اللَّهَ وَ يَتَّقْهِ فَأُولئِکَ هُمُ الْفائِزُونَ» «2» چه حصول فوز و صلاح، جزيه فرمان بردارى خدا و رسول و ترس از گناهان ممکن نيست، و از حصر رستگارى به جماعت موصوفه معلوم شود که رستگارى براى غير اين دسته محقق نخواهد بود.
«1». کشّاف زمخشرى، ج 3، ص 8.
«2». همان مدرک.
جلد 9 - صفحه 273