تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ قُلْ لا تُقْسِمُوا طاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ (53) شأن نزول: مفسرين نقل نموده‌اند که چون حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله بيان کراهت منافقين را فرمود از حکم و امر خدا و رسول، ايشان انکار نمودند و به جهت رفع تهمت از خود گفتند: به خدا قسم اگر ما را امر کنى به بيرون رفتن از منازل و دست کشيدن از اموال خود، هر آينه ما منقاد تو شويم و ترک شهر و مال کنيم و بيرون رويم؛ آيه شريفه در باره تکذيب آنها نازل شد: «1» وَ أَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمانِهِمْ‌: و قسم مى‌خوردند منافقان به خدا سخت ترين و غليظ ترين قسمهاى خود را، لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَ‌: اگر هر آينه امر کنى آنها را به بيرون رفتن از شهرها و اموال خود را گذاشتن و متوجه جهاد شدن، هر آينه بيرون آيند و لحظه‌اى توقف نکنند. قُلْ لا تُقْسِمُوا: بگو اى پيغمبر: قسم نخوريد به دروغ، طاعَةٌ مَعْرُوفَةٌ: مطلوب از شما فرمانبردارى است شناخته و دانسته شده به اخلاص و صدق نيت که اصلا مشوب نباشد به شائبه شک و ريب، مانند اطاعت مؤمنان مخلص که ظاهر ايشان مطابق باطنشان است، نه قسم دروغ بر طاعت نفاقيه که قلوب بر خلاف زبان باشد، زيرا اين در نظر عقل و شرع مذموم و قبيح است. 2- فرمانبردارى شما معروف همه کس باشد، زيرا تمام مى‌دانند اطاعت شما به قول است نه به فعل. 3- فرمانبردارى نيکو که مستلزم موافقت قلب است با زبان اولى است به شما از قسم دروغ که برخلاف اينست. إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ‌: بدرستى که خدا آگاه است به آنچه بجا مى‌آوريد از نفاق و غير آن، پس هيچ چيز از علم او مخفى نيست. «1». تفسير ابو الفتوح رازى، ج 8، ص 234، چاپ کتابفروشى اسلاميّه. جلد 9 - صفحه 274