تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَلا إِنَّ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ قَدْ يَعْلَمُ ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ وَ يَوْمَ يُرْجَعُونَ إِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا وَ اللَّهُ بِکُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ (64)
«1». تفسير مجمع البيان، ج 4، ص 158، چاپ کتابخانه آية اللّه العظمى المرعشى النجفى.
جلد 9 - صفحه 294
بعد از تهديد و تحذير بندگان از اوامر حضرت سبحان تعظيم فرمايد ذات ذو الجلال خود را:
أَلا إِنَّ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ: آگاه باشيد اى بندگان بدرستى که خاصه خداست ملکيت و مالکيت آنچه در آسمانها و زمينهاست، و جايز نيست براى هيچکس اعتراض بر او و نه مخالفت فرمان او، پس بنده را مخالفت امر مالک او جايز نخواهد بود. قَدْ يَعْلَمُ ما أَنْتُمْ عَلَيْهِ: بتحقيق مى‌داند آنچه مى‌باشيد بر آن از ايمان و کفر و خير و شر و طاعت و معصيت و وفاق و نفاق، و مخفى نيست بر ذات سبحانى هيچ چيز از اعمال و احوال شما پنهانى و آشکارا. وَ يَوْمَ يُرْجَعُونَ إِلَيْهِ: و روزى که بازگشت نمائيد به مجازات او، يعنى روزى که مبعوث شويد چه وقت مى‌باشد آن، و اين از مختصات علم الهى است که هيچکس زمان قيام قيامت و بعث خلايق را نداند جز ذات علام الغيوب.
فَيُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا: پس آگاه فرمايد ايشان را به آنچه بجا آورند از خير و شر و طاعت و معصيت و جزا و پاداش هر يک به عدل و داد بدون نقصان از ثواب و ازدياد در عقاب. وَ اللَّهُ بِکُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ: و خدا به هر چيزى داناست از کلى و جزئى و ظاهرى و باطنى و خطرات قلبيه و لمحات عينيه، و هيچ چيز از علم سبحانى مخفى و پنهان نيست.
تنبيه: آيه شريفه اثبات توحيد و معاد را فرمايد.
اما اثبات توحيد: قوله تعالى «أَلا إِنَّ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ» تقرير دليل آنکه ملکيت و مالکيت تمامى مخلوقات، مختص ذات الهى است، زيرا قدرت تامه مطلقه و کليه تصرفات در موجودات خاصه خداى تعالى باشد. بنابراين جميع خلايق، مملوک او، و اوست مالک حقيقى لا غير، يکتاى در ذات و يگانه
جلد 9 - صفحه 295
در صفات؛ ستايش و پرستش اختصاص به ذات سبحانى دارد.
اما اثبات معاد: قوله «وَ يَوْمَ يُرْجَعُونَ إِلَيْهِ فَيُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا» تقرير دليل آنکه بندگان نسبت به فرامين سبحانى دو دسته شوند: يک دسته مؤمن و مطيع، و دسته‌اى کافر و عاصى؛ و هر دو ميميرند. اگر روز جزا و پاداشى نباشد، لازم آيد تساوى مؤمن و کافر، و اساس خلقت لغو و عبث خواهد بود. بنابراين معاد و روز بعثى بايد تا هر يک از بندگان بر وفق عدل پاداش کردار خود را يابند، مؤمن و مطيع را ثواب و نعيم، کافر و مخالف را عقاب و جحيم مقرر باشد.
و الحمد لله رب العالمين و صلّى اللّه على جدى محمد و اله الطاهرين تمام شد تفسير سوره نور روز دوشنبه 12 ذى الحجه سال 1361 در جوار روضه بهيّه حضرت معصومه سلام اللّه عليها اميد است به برکات ولى عصر عليه السّلام صبح سعادت سر زند.
جلد 9 - صفحه 296
جلد 9 - صفحه 297
سوره بيست و پنجم* « (فرقان)»*
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ اين سوره مبارکه تمام آن مکى است نزد مجاهد و قتاده. ابن عباس گفته:
سه آيه آن در مدينه نازل شده قوله تعالى «وَ الَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ تا غَفُوراً رَحِيماً». «1» عدد آيات: هفتاد و هفت آيه بدون خلاف.
عدد کلمات: هشتصد و نود و دو کلمه.
عدد حروف: سه هزار و هفتصد و سى و سه حرف.
ثواب تلاوت: ابن بابويه از حضرت موسى بن جعفر عليهما السّلام روايت نموده فرمود: هر که بخواند سوره «تَبارَکَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ» را در هر شب، عذاب نفرمايد او را خداوند هرگز و محاسبه نفرمايد او را، و باشد منزل او در فردوس اعلى. «2» تذکره: اين مطلب مکرر سابقا اشاره شده ثواب خواندن سور قرآنيه، منوط به عمل کردن وظايف مقرره در آن سوره مى‌باشد، و الا به صرف قرائت فقط بدون
«1». تفسير مجمع البيان، ج 4، ص 159، چاپ کتابخانه آية اللّه العظمى المرعشى النجفى.
«2». ثواب الاعمال، باب ثواب قراءة السّور، ص 136 و 137.
جلد 9 - صفحه 298
عمل يا عمل برخلاف، اين گونه آثار خاصه را نخواهد داشت؛ زيرا موجب اغراء به جهل، و آن از حکيم على الاطلاق محال است. بلى! قرائت قرآن البته ثواب دارد.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ