تفسیر اطیب البیان

اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب) يَرِثُنِي‌ وَ يَرِث‌ُ مِن‌ آل‌ِ يَعقُوب‌َ وَ اجعَله‌ُ رَب‌ِّ رَضِيًّا «6» ‌که‌ ‌آن‌ ولي‌ وارث‌ ‌من‌ ‌باشد‌ و وارث‌ آل‌ يعقوب‌ و قرار ده‌ ‌او‌ ‌را‌ پروردگار ‌من‌ مرضي‌ّ ‌خود‌ ‌که‌ بنده‌ صالح‌ متقي‌ مطيع‌ اوامر تو عالم‌ عامل‌ عادل‌ معصوم‌ دارنده‌ مقام‌ نبوّت‌ جلد 12 - صفحه 419 ‌باشد‌. توضيح‌ آنکه‌ حضرت‌ زکريّا نسب‌ ‌او‌ منتهي‌ ميشود بلاوي‌ فرزند حضرت‌ يعقوب‌ و عيال‌ ‌او‌ خواهر مريم‌ مادر عيسي‌ نسب‌ ‌آن‌ منتهي‌ مي‌شود بحضرت‌ سليمان‌ و ‌از‌ سليمان‌ بيهودا ‌پس‌ يعقوب‌ ‌پس‌ ‌از‌ ‌هر‌ دو طرف‌ يحيي‌ نسبش‌ بآل‌ يعقوب‌ ميرسد لذا ‌گفت‌: يَرِثُنِي‌ وَ يَرِث‌ُ مِن‌ آل‌ِ يَعقُوب‌َ و مراد ‌از‌ ارث‌ همان‌ اموال‌ زکريّا ‌است‌ و ‌اگر‌ فرزند نداشته‌ ‌باشد‌ اموال‌ ‌او‌ ‌را‌ بني‌ اعمامش‌ اشغال‌ مي‌کنند و چون‌ ‌از‌ اشرار هستند صرف‌ معاصي‌ و مفاسد مي‌کنند و اعانت‌ اهل‌ فساد و معصيت‌ نبايد کرد و بعضي‌ توهم‌ کردند ‌که‌ مراد ميراث‌ نبوت‌ ‌است‌ و ‌اينکه‌ توهم‌ ‌از‌ جهاتي‌ فاسد و باطل‌ و عاطل‌ ‌است‌. يکي‌ ‌از‌ جهت‌ اينکه‌ اشخاص‌ فاسد فاسق‌ مسلما لياقت‌ نبوت‌ ندارند و زکريّا خوف‌ ‌از‌ ‌اينکه‌ جهت‌ نداشت‌ ديگر آنکه‌ مناسبت‌ ‌با‌ جمله‌ وَ اجعَله‌ُ رَب‌ِّ رَضِيًّا ندارد، زيرا مقام‌ نبوت‌ و رسالت‌ اعظم‌ افراد مرضي‌ّ الهي‌ ‌است‌ ديگر ‌اينکه‌ جمله‌ تکرار ميشود بلکه‌ لغو ميگردد. (تنبيه‌) تحصيل‌ مقام‌ رضا مضاعف‌ ‌از‌ ايمان‌ و تقوي‌ و عمل‌ صالح‌ بايد ‌در‌ جميع‌ و ارادت‌ و بليّات‌ خشنود ‌باشد‌ بقضاي‌ الهي‌ و طلب‌ کند آنچه‌ خداوند ‌بر‌ ‌او‌ تقدير فرموده‌ چنانچه‌ ‌از‌ ابي‌ ‌عبد‌ اللّه‌ ‌عليه‌ السّلام‌ مرويست‌ ‌که‌ ‌در‌ مقتل‌ عرض‌ کرد الهي‌ رضا بقضائک‌ صبرا ‌علي‌ بلائک‌ و ‌هم‌ چنين‌ ‌از‌ روي‌ ميل‌ و رغبت‌ انجام‌ تکاليف‌ الهي‌ دهد و ‌لو‌ ‌هر‌ چه‌ مشقّت‌ داشته‌ ‌باشد‌ بيشتر رغبت‌ داشته‌ ‌باشد‌ ‌که‌ گفتند افضل‌ الاعمال‌ احمزها ‌در‌ قرآن‌ ميفرمايد قال‌َ اللّه‌ُ هذا يَوم‌ُ يَنفَع‌ُ الصّادِقِين‌َ صِدقُهُم‌ لَهُم‌ جَنّات‌ٌ تَجرِي‌ مِن‌ تَحتِهَا الأَنهارُ خالِدِين‌َ فِيها أَبَداً رَضِي‌َ اللّه‌ُ عَنهُم‌ وَ رَضُوا عَنه‌ُ ذلِک‌َ الفَوزُ العَظِيم‌ُ مائده‌ آيه 119 بلکه‌ ‌در‌ خبر ‌است‌ موقعي‌ ‌که‌ اهل‌ بهشت‌ ‌در‌ بهشت‌ قرار ميگيرند و متنعّم‌ بجميع‌ نعم‌ الهي‌ ميشوند خطاب‌ ميشود ‌که‌ آيا آرزوي‌ ديگري‌ داريد عرض‌ ميکنند ربنا رضاک‌ ‌که‌ مقام‌ رضا بالاترين‌ مقام‌ بهشت‌ ‌است‌. 420

آیات این صفحه