تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قالَ کَذلِکِ قالَ رَبُّکِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ وَ لِنَجْعَلَهُ آيَةً لِلنَّاسِ وَ رَحْمَةً مِنَّا وَ کانَ أَمْراً مَقْضِيًّا «21»
«1» سوره نساء آيه 43.
«2» سوره بقره آيه 237.
جلد 8 - صفحه 162
خلاصه مريم در جواب جبرئيل گفت که: وجود ولد در عادت به يکى از اين دو وجه باشد و اين هر دو از من مسلوب، پس چگونه مرا فرزند باشد.
قالَ کَذلِکِ: گفت جبرئيل امر چنين است که هيچکس به نکاح و سفاح تو را مسّ ننموده اما. قالَ رَبُّکِ هُوَ عَلَيَّ هَيِّنٌ: فرمود پروردگار تو اين کار که ايجاد و اعطاى فرزند است بدون پدر بر من آسان، و هيچ دشوارى و سختى در پيشگاه قدرت من ندارد. وَ لِنَجْعَلَهُ آيَةً لِلنَّاسِ: و اين ايجاد فرزند بدون پدر به جهت آن است که به آن آشکار و هويدا سازيم بر تو قدرت خود را، و تا قرار دهيم علامتى براى مردمان که به تأمل و تدبير در آن کمال قدرت ما را دريابند. يا نشانه‌اى باشد بر نبوت و دلالت بر برائت مادر او.
وَ رَحْمَةً مِنَّا: و ما قرار دهيم او را سبب بخششى از ما براى آنانکه به او ايمان آورند و بواسطه او هدايت يابند. وَ کانَ أَمْراً مَقْضِيًّا: و هست آفريدن او بى‌پدر، کارى مقدر و مقرر شده و مسطور گشته در لوح محفوظ، و هر چه حکم الهى بوقوع آن تعلق يابد، البته واقع شود. يا اين امرى است که حقيق و سزاوار باشد، متکون گردد به جهت آنکه آيتى و رحمتى است از خدا بر بندگان. و مراد به آيت عبرت برهان است بر قدرت الهى، و مراد به رحمت شرايع و الطاف و آنچه سبب قوت اعتقاد باشد و موجب توسل به طاعت و عمل صالح، پس او سزاوار باشد، به ايجاد، پس اى مريم مطيع و منقاد امر باش و ممتثل قضاى مبرم ما شو.