تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ السَّلامُ عَلَيَّ يَوْمَ وُلِدْتُ وَ يَوْمَ أَمُوتُ وَ يَوْمَ أُبْعَثُ حَيًّا (33)
صفت نهم: چون عيسى عليه السلام سخن را به اينجا رسانيد، بر طريق يحيى عليه السلام ختم کلام را نمود. وَ السَّلامُ عَلَيَ: و سلام خداى تعالى بر من است چنانچه بر يحيى عليه السلام بود. يَوْمَ وُلِدْتُ: روزى که متولد شدم. وَ يَوْمَ أَمُوتُ: و روزى که بميرم. وَ يَوْمَ أُبْعَثُ حَيًّا: و روزى که برانگيخته شوم
«1» نور الثقلين ج 3 ص 335 روايت 71.
جلد 8 - صفحه 177
زنده.
لطيفه: آيه شريفه تعريض است به لعنت کردن کسانى که مريم را متهم ساختند، چه هر گاه شخصى به جماعتى گويد که جنس سلام بر من است به خاصه، مستلزم تعريض است به آنکه ضد آن بر شما باشد، و نظير اينست قوله تعالى «وَ السَّلامُ عَلى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدى» «1» يعنى «أَنَّ الْعَذابَ عَلى مَنْ کَذَّبَ وَ تَوَلَّى» «2» تنبيه: آيه شريفه دال است بر آنکه انسان را جايز است که وصف نفس خود کند به صفات مدح، گاهى که غرض او متصف شدن مخاطب باشد به آن صفات حسنه و ترک ضد آن نموده.
در خبر است که روزى يحيى عليه السلام عيسى عليه السلام را گفت: تو بهتر از منى، پس شفيع من شو نزد خدا. عيسى عليه السلام جواب گفت: بلکه تو بهتر از منى، پس شفاعت کن نزد خدا، زيرا من سلام بر خود کردم و خدا سلام فرمود بر تو، «3» و مراد استشفاع هر يک از ديگرى استدعاى زيادتى مرتبه بود که هر يک نزد خدا داشتند نه استغفار از گناه، زيرا انبياء معصومند از جميع معاصى صغيره و کبيره. و مراد به خيريت هر يک به اعتبار صفتى خاص بوده و عنايت مخصوصه سبحانى که آن ديگرى را نبوده مانند اختصاص يحيى عليه السلام به سلام خدا بر او، و مختص بودن عيسى عليه السلام به اعطاى انجيل مثلا، پس قول هر يک در شأن يکديگر که (انت خير منّى) مکذب و نافى قول ديگر نباشد؛ و به روايتى عيسى عليه السلام چون سخن را به اين جا رسانيد ديگر سخن ننمود تا به حد تکلم رسيد.
از حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله مروى است که پنج نفر قبل از وقت سخن گفتند: 1- گواه حضرت يوسف عليه السلام «شَهِدَ شاهِدٌ مِنْ أَهْلِها» «4».
«1» سوره طه آيه 47.
«2» سوره طه آيه 48.
«3» منهج الصادقين ج 5 ص 420.
«4» سوره يوسف آيه 26.
جلد 8 - صفحه 178
2- کودک مشاطه دختر فرعون. 3- صاحب جريح. 4- حضرت عيسى عليه السلام. 5- طفل زنى که اصحاب اخدود او را بسوختند.
خلاصه قضيه آن: بعد از آنکه پادشاه آن زمان مسلط شد و ياغى و طاغى به پروردگار گرديد، جوانى بود موحد، او را طلبيد گفت: غير از من خدائى هست؟
گفت: بلى، پروردگار من و تو؛ ملک در غضب، او را در شکنجه کشيد، هر چه کرد نتوانست او را بکشد تا به دستور او، جوان او را شهيد نمود. مردم همه گفتند ايمان آورديم به پروردگار غلام، ملک امر کرد تا گودال آتش فراهم و هر که به او ايمان نياورد به آتش اندازند، زنى با طفل سه ماهه ابا از آتش داشت، طفلش به سخن درآمد که مادر صبر کن که تو برحقى.