تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) فَوَ رَبِّکَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّياطِينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا (68) بعد از آن به جهت تحقيق امر اعاده مى‌فرمايد: فَوَ رَبِّکَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّياطِينَ‌: پس قسم به پروردگار تو که به وقت قيام قيامت، هر آينه البته حشر کنيم آدميان را و شياطينى که گمراه کننده آنانند. و در روايت صحيحه وارد شده که هر يک از کفار را با شيطان قرينش در يک زنجير مقيد سازند. تنبيه: قسم حق سبحانه به ذات خود به عنوان ربوبيت که منشأ ايجاد است در ابداء و اعاده و اضافه آن به حضرت رسالت صلّى اللّه عليه و آله، به جهت تحقيق امر اعاده و تفخيم شأن حضرت خاتم است. ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا: پس حاضر گردانيم همه آدميان را گرداگرد جهنم در حالتى که به زانو درآمدگانند از شدت هول آنچه بر ايشان ظاهر شده باشد، يا به زانو درآيند از شدت تنگى مکان و نتوانند نشينند. و جمع‌ جلد 8 - صفحه 211 آنان در اطراف جهنم براى آنست که تا غبطه، و سرور نيکان به نشاط آنچه ببينند زياده شود؛ و بدان به سبب مشاهده انواع عذاب که مهيا است براى آنها، تحسر و غيظشان بيشتر گردد و به واسطه رجوع نيکان آنان به بهشت و شماتت ايشان، غم و اندوه آنان مضاعف گردد. از ابن عباس نقل است که ايشان را حاضر سازند اطراف جهنم در حالتى که مجتمع باشند به اجزاى مختلفه، يعنى جزء جزء و گروه گروه متنوعه باشند.