اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللّهِ آلِهَةً لِيَکُونُوا لَهُم عِزًّا (81)
و گرفتند از غير خداوند عالم خداياني را که بوده باشند اينکه خدايان براي آنها اسباب عزّة.
وَ اتَّخَذُوا مِن دُونِ اللّهِ آلِهَةً هر دسته يک خدايي براي خود اتخاذ کردند، يک دسته که اولين مشرکين بودند صورتهايي باسم صور انبياء تراشيدند يا نقشه کشيدند باغواي شيطان که بآنها الغاء کرد که اينکه انبياء مقربان درگاه الهي هستند صورت آنها را به پرستيد تا آنها در نزد خدا شفيع شوند.
يک دسته صوري به تخيل صور ملائکه پرستش ميکردند، و اينکه خيال فاسد در صوفيه هم آمد که بعض آنها گفتند بايد صورة مرشد را در حال نماز در نظر گرفت.
يک دسته آفتاب پرست شدند اول طلوع آفتاب و حين غروب سجده شمس ميکردند، يک دسته ماه پرست. يک دسته ستاره پرست شدند، يک دسته بت پرست، يک دسته گاو پرست، يک دسته گوساله پرست، يک دسته درخت پرست يکدسته
جلد 12 - صفحه 482
علي را خدا ميدانند، و لذا تعبير بآلهه فرموده.
لِيَکُونُوا لَهُم عِزًّا به توهّم و خيال اينکه که اينها باعث شرافت و عزت آنها مي شوند در دنيا حوائج آنها را برميآورند از عمر و صحت و سلامت و ساير امور حتي در بسياري از عوام ميگويند عمر و عزت و حوائج بدست ائمه طاهرين است، ميگويند:
علي عمرت دهد و امثال اينها، و غافل از اينکه که امر خلق و رزق و اماته و احياء و غنا و فقر و عزت و ذلت و صحت و مرض از افعال مختصه به خداي متعال است، بلي خاندان در پيشگاه الهي شفاعت ميکنند و دعا ميکنند و از خدا طلب ميکنند خداوند هم در دنيا اجابت ميفرمايد و هم در آخرت.
اما غير خاندان عصمت و طهارت که مشرکين پرستش ميکنند که هيچگونه اثري و نفعي و نتيجهاي بر آنها ندارند، و اينکه خاندان و بستگان آنها و ساير شفعاء حق شفاعت بآنها داده ميشود شفاعت ميکنند.