اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
کَلاّ سَيَکفُرُونَ بِعِبادَتِهِم وَ يَکُونُونَ عَلَيهِم ضِدًّا (82)
هرگز چنين نيست که اينکه عبادت الهيه باعث عزت آنها شود. بلکه باعث ذلة و خاري آنها ميشود، زود باشد که کافر شوند بعبادت آنها پس بوده باشند بر آنها ضد و مخالف کلا فرداي قيامت موقعي که وارد ميشوند در صحراي محشر و مشاهده ميکنند اهوال يوم القيامة را خطاب ميرسد. وَ قِيلَ ادعُوا شُرَکاءَکُم فَدَعَوهُم فَلَم يَستَجِيبُوا لَهُم وَ رَأَوُا العَذابَ قصص آيه 64. سَيَکفُرُونَ بِعِبادَتِهِم اينکه جمله قابل دو معنا است و بهر دو معني در قرآن اشاره دارد، يک معني اينکه که مرجع ضمير سيکفرون آلهه باشد و مرجع بعبادتهم آلهه مشرکين که آلهه آنها باشد.
دوم اينکه که مرجع سيکفرون مشرکين باشد و مرجع بعبادتهم آلهه که مشرکين منکر ميشوند که ما عبادت آنها را نميکرديم.
جلد 12 - صفحه 483
وَ يَکُونُونَ عَلَيهِم ضِدًّا آلهه ضد مشرکين و مشرکين ضد آلهه مخالف يکديگر و بيزار از يکديگر، و لکن آلهه و مشرکين هر دو دسته داخل جهنم ميشوند، چنان چه ميفرمايد:
إِنَّکُم وَ ما تَعبُدُونَ مِن دُونِ اللّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنتُم لَها وارِدُونَ لَو کانَ هؤُلاءِ آلِهَةً ما وَرَدُوها وَ کُلٌّ فِيها خالِدُونَ انبياء آيه 98 و 99- اشکال- مثل حضرت عيسي و روح القدس و ملائکه داخل در آلهه هستند و اينها براي چه وارد جهنم شوند!.
جواب- همين سؤال را از امام عليه السّلام کردند. جواب فرمودند در دو آيه بعد ميفرمايد:
إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَت لَهُم مِنَّا الحُسني أُولئِکَ عَنها مُبعَدُونَ لا يَسمَعُونَ حَسِيسَها وَ هُم فِي مَا اشتَهَت أَنفُسُهُم خالِدُونَ و همين اشکال و جواب در مورد امير المؤمنين عليه السّلام هم ميآيد.