سوره مریم، آیه ۸۱ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۱۱
وَاتَّخَذُوا مِن دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لِّيَكُونُوا لَهُمْ عِزًّا
و آنان غیر از خدا، معبودانی را برای خود برگزیدند تا مایه عزّتشان باشد! (چه پندار خامی!)
معنی کلمات و عبارات
«عِزّاً»: مصدر است و برای مفرد و مثنّی و جمع و مذکّر و مؤنّث یکسان به کار میرود.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- مشرکان عصر بعثت، معبودهایى متعدد را به عنوان «الهه» مى پرستیدند. «واتّخذوا من دون اللّه ءالهة»
۲- مشرکان عصر بعثت، عزت و اعتبار خود را در پرستش معبودان ساختگى خود مى دانستند. «لیکونوا لهم عزًّا»
۳- تحصیل عزت و اعتبار، از انگیزه هاى مشرکان در پرستش معبودهاى خویش «واتّخذوا ... لیکونوا لهم عزًّا»
«عزّاً» مصدر است و مى تواند در توصیف مفرد و جمع به کار رود. کلمه یاد شده در این آیه، یا به معناى اسم فاعل «معزّین» است (یعنى پرستش معبودها به انگیزه عزت بخش بودن آنها صورت مى گیرد) و یا مراد مبالغه است (یعنى مشرکان معتقد بودند که معبودهایشان، عزّت مجسّم هستند و ارتباط با آنان زمینه ساز دریافت عزت است).
۴- عبادت و اطاعت خداى یگانه، تنها راه عزّت و سعادت «واتّخذوا من دون اللّه ... لهم عزًّا»
۵- شرک پیشاگان، عزّت و سعادت را در تحصیل مال و فرزند، و فزونى آن مى دیدند. «قال لأُتینّ ... واتّخذوا ... لیکونوا لهم عزًّا»
در آیات پیشین انگیزه روى آوردن به کفر، علاقه به مال و فرزند بیان شده و در این آیه طلب عزّت ذکر گردیده است. حاصل این دو تعبیر، این است که مشرکان مال و فرزند را مایه عزّت مى دانستند و پرستش غیر خدا را، راه وصول به آن شناخته بودند.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
انگیزه بت پرستی مشرکانانگیزه جن پرستی مشرکانانگیزه ملائکه پرستی مشرکانتحصیل عزت از ازدیاد فرزندتحصیل عزت از بت پرستیتحصیل عزت از مالتعدد معبودان باطل مشرکان صدراسلامفلسفه بت پرستی مشرکان صدراسلاممشرکان صدراسلام و عزتبت پرستی مشرکان صدراسلامعوامل عزتبینش مشرکان صدراسلامآثار عبادت خداتاریخ مقارن بعثتآثار اطاعت از خدابینش مشرکانعوامل سعادت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۵)
- تحصیل عزّت و اعتبار، از انگیزههای بتپرستی
- بتپرستی، ایین مشرکان عصر بعثت
- ضدّیّت بتپرستان با بتها در قیامت، دلیلی بر بطلان بتپرستی+۱ آیه
- انکار و ضدّیّت بعضی از معبودان با پرستشگران خود در قیامت، دلیلی بر بطلان بتپرستی+۱ آیه
- باور مشرکان به الوهیّت بتهایشان+۱ آیه
- انکار بتها، نسبت به پرستش بتها از جانب بتپرستان، در قیامت+۳ آیه
- دشمنی معبودان باطل با مشرکان، در قیامت+۳ آیه
- دشمنی مشرکان با معبودان باطل خویش، در قیامت+۱ آیه
- دشمنی مشرکان با معبودهای باطل خود، در قیامت+۱ آیه
- معبودهای مشرکان، دشمن ایشان در قیامت+۳ آیه
- دشمنی معبودهای باطل با مشرکان، در قیامت+۳ آیه
- دفاع پیامبر اکرم(صلی الله علیه واله) از توحید، با مبارزه علیه شرک و بت پرستی
- باور مشرکان به الوهیّت بتها، در کنار خدا+۱ آیه
- مددخواهی، زمینه پرستش معبودهای دروغین، از سوی مشرکان+۱ آیه
- پیروی از شیطان، عامل شرکورزی به خدا+۱ آیه
- تحصیل عزّت و اعتبار، انگیزه مشرکان، در پرستش معبودهای خویش
- دشمنی و عداوت مشرکان با معبودهای شان در قیامت+۳ آیه
- باور مشرکان به الوهیّت و معبود بودن بتهای شان+۱ آیه
- اعتقاد مشرکان عصر بعثت به شفاعت و امداد معبودها+۹ آیه
- انکار شرک از سوی مشرکان، در قیامت+۳ آیه
- دشمنی معبودهای مشرکان با انان، در قیامت+۳ آیه
- کفر معبودهای مشرکان به شرک صاحبان خود، در قیامت+۳ آیه
- بیزاری معبودهای مشرکان از پرستشگران خود+۱ آیه
- شفاعت کردن بتها نزد خداوند، از انگیزه های بت پرستی به گمان مشرکان+۹ آیه
- معبودهای دروغین مشرکان، عاجز از شفاعت برای انان، در پیشگاه خدا+۹ آیه
- اعتقاد مشرکان به شفاعت معبودهای دروغین از انان، در پیشگاه خدا+۹ آیه
- عبادت و اطاعت خدای یگانه، تنها راه عزّت+۱ آیه
- عبادت غیر خدا، مایه ذلّت و خواری، در قیامت+۱ آیه
- انکار عبادت غیر خدا از سوی مشرکان، در قیامت+۳ آیه
- معبودان باطل در قیامت، منکر پرستش شدن شان از ناحیه مشرکان+۴ آیه
- کسب عزّت، انگیزه مشرکان، از پرستش غیر خدا
- عبادت غیر خدا، موجب گرفتاری به اتش فراگیر جهنّم+۱ آیه
- پرستش غیر خدا و شرکورزی، گناهی بزرگ+۱ آیه
- احضار معبودان باطل و پرستشگر انسان، به صورت یکّه و تنها، در قیامت+۱ آیه
- حشر معبودان باطل، به صورت تنها، در قیامت+۱ آیه
- تعدّد معبودان باطل مشرکان+۵ آیه
- معبودان باطل در قیامت، عامل ذلّت و خواری مشرکان+۱ آیه
- عجز معبودان باطل، از شفاعت، در قیامت+۴ آیه
- عزّت پنداری مشرکان عصر بعثت، بر اثر پرستش معبودهای ساختگی خود+۱ آیه
- عبادت و اطاعت خدای یگانه، راهی برای عزتمندی ادمی+۱ آیه
- مشرکان، مردمی محروم از عزّت و سرافرازی+۳ آیه
- شرکورزی، مانع عزّتمندی ادمی+۳ آیه
- مشرکان، نا اگاه از امور غیبی و ناتوان از ارتباط با عالم غیب+۲ آیه
- دشمنی مشرکان با معبودهای باطل خود در قیامت+۳ آیه
- کفرورزی مشرکان به معبودهای خویش، در قیامت+۳ آیه