اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فَلا تَعجَل عَلَيهِم إِنَّما نَعُدُّ لَهُم عَدًّا (84)
پس عجله نکن در عذاب بر آنها اينکه است و جز اينکه نيست که ما شماره کرده‌ايم بر آنها شماره‌اي. فَلا تَعجَل عَلَيهِم که عذاب بر آنها نازل شود و هلاک شوند، چنانچه بر امم سابقه نازل شد.
إِنَّما نَعُدُّ لَهُم عَدًّا خداوند متعال هر ذي نفسي را براي او اجلي مقرر فرموده که فَإِذا جاءَ أَجَلُهُم لا يَستَأخِرُون‌َ ساعَةً وَ لا يَستَقدِمُون‌َ اعراف آيه 34.
بلي آجال دو قسم است حتمي و معلّقي حتمي قابل تغيير نيست و اما معلّقي قابل تغيير هست، ممکن است خداوند طول عمر عنايت فرمايد يعني مصالح و مفاسد تغيير پيدا کند مفسده‌اي که موجب تعجيل در اجل باشد بر طرف شود و مصلحتي که باعث طول شود ايجاد گردد، مثلا قطع رحم باعث تعجيل و صله رحم
جلد 12 - صفحه 485
باعث تطويل در اجل شود و امثال اينکه حتي توسل به خاندان عصمت و طهارت و صدقه دفع هفتاد نوع از بلا مي‌کند، بلکه مطلق اعمال خيريه و شريه ولي تمام اين‌ها در علم الهي است حتي عدد نفس‌هاي انسان شماره دارد و مقدار روزي که در خبر دارد:
لا تموت نفس حتي تستکمل رزقه
ولي کلمه (عدا) دلالت مي‌کند بر اينکه زود به پايان مي‌رسد دنيا بقاء و ثباتي ندارد بزودي فاني ميشود.
إِنَّهُم يَرَونَه‌ُ بَعِيداً وَ نَراه‌ُ قَرِيباً معارج آيه 7 حضرت عزير صد سال مرده بود چون زنده شد از او پرسيدند.
کَم لَبِثت‌َ قال‌َ لَبِثت‌ُ يَوماً أَو بَعض‌َ يَوم‌ٍ قال‌َ بَل لَبِثت‌َ مِائَةَ عام‌ٍ بقره آيه 259.
و اصحاب کهف گفتند سيصد سال بخواب بودند چون بيدار شدند.
قال‌َ قائِل‌ٌ مِنهُم کَم لَبِثتُم قالُوا لَبِثنا يَوماً أَو بَعض‌َ يَوم‌ٍ کهف آيه 19 و بالجمله صد سال و يک روز مساوي است فاني ميشود و قيامت برپا ميشود.