اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ قالُوا اتَّخَذَ الرَّحمن‌ُ وَلَداً (88)
و گفتند خداوند رحمان اخذ ولد کرده، اينکه جمله شامل تمام مشرکين و يهود و نصاري و غير اينها ميشود، زيرا مشرکين ملائکه را دختران خدا گفتند، يهود آدم را إبن اللّه گفتند. نصاري عيسي را إبن اللّه دانستند. بني اسرائيل و اهل کتاب گفتند ما پسران خدا و دوستان او هستيم و به تمام اينها در قرآن مجيد بيان شده.
أَ فَأَصفاکُم رَبُّکُم بِالبَنِين‌َ وَ اتَّخَذَ مِن‌َ المَلائِکَةِ إِناثاً اسري آيه 42- فَاستَفتِهِم أَ لِرَبِّک‌َ البَنات‌ُ وَ لَهُم‌ُ البَنُون‌َ أَم خَلَقنَا المَلائِکَةَ إِناثاً وَ هُم شاهِدُون‌َ صافات آيه 149 و غير اينها از آيات، و اما اهل کتاب. وَ قالَت‌ِ اليَهُودُ عُزَيرٌ ابن‌ُ اللّه‌ِ وَ قالَت‌ِ النَّصاري المَسِيح‌ُ ابن‌ُ اللّه‌ِ توبه آيه 30 وَ قالَت‌ِ اليَهُودُ وَ النَّصاري نَحن‌ُ أَبناءُ اللّه‌ِ وَ أَحِبّاؤُه‌ُ مائده آيه 21 چون در اينکه تورية رايج آدم را
جلد 12 - صفحه 488
إبن اللّه دانسته.
و بالجمله اينها از حيث معرفة اللّه از جهات بسياري ناقص هستند.
1- خدا را جسم مي‌دانند و در بهشت آمد براي تفريح و آدم و حوي چون عريان بودند و از شجره عقل اکل نموده بودند و شعور پيدا کرده بودند رفتند مخفي شدند در عقب درختي که خدا آنها را نبيند، خدا فهميد به ملائکه فرمود اينها از شجره عقل تناول کردند و عقل پيدا کردند فردا مي‌روند و از درخت حيات تناول مي‌کنند و يک خداي ميشوند مثل ما، و يک شمشير آتش بار دور درخت حيات قرار داد و به ملائکه فرمود آنها را از بهشت بيرون کنند.
2- خدا را جاهل مي‌دانند که خبر نداشت که آنها از درخت عقل تناول کرده پس از مخفي شدن آنها خبردار شد.
3- خدا را عاجز مي‌دانند که اگر از درخت حيات تناول کنند يکي مي شوند مثل ما.
4- مشرک ميشوند که مثل بر خدا قائلند.