اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
تَکادُ السَّماوات‌ُ يَتَفَطَّرن‌َ مِنه‌ُ وَ تَنشَق‌ُّ الأَرض‌ُ وَ تَخِرُّ الجِبال‌ُ هَدًّا (90)
نزديک است که آسمانها از هم به پاشند از اينکه قول و زمين شکافته شود و کوه‌ها ريز ريز گردد.
تَکادُ السَّماوات‌ُ يَتَفَطَّرن‌َ مِنه‌ُ تنبيهان 1- اينکه که خداوند عالم تمام آسمانها و زمين را براي انسان خلق فرمود.
خلق لکم ما في السموات و ما في الارض.
2- اينکه که تمام مخلوقات حتي جمادات و نباتات شعور و ادراک و معرفت دارند.
وَ إِن مِن شَي‌ءٍ إِلّا يُسَبِّح‌ُ بِحَمدِه‌ِ وَ لکِن لا تَفقَهُون‌َ تَسبِيحَهُم اسراء آيه 44
(جمله ذرات زمين و آسمان || با تو مي‌گويند روزان و شبان
ما سميعيم و بصيريم و هشيم || با شما نامحرمان ما خامشيم
جلد 12 - صفحه 490
و چون انسان فاسد شد و فسادش عظيم شد تمام اينها از هم پاشيده ميشود اگر حفظ الهي نباشد، و چون اينکه قول و اعتقاد در اعلا درجه فساد بود نزديک بود که اينها از هم پاشيده شوند خداوند براي يک جماعت مؤمنين موحدين آنها را نگاهداري کرده، چنانچه در روز عاشورا پس از شهادت سيد الشهداء عليه السّلام انقلاب در عالم افتاد بادهاي مخالف وزيدن گرفت هوي تيره و تار شد قرص خورشيد گرفته شد زمين لرزيد.
از حضرت صادق عليه السّلام سؤال کردند که چرا در رحلت حضرت رسالت صلّي اللّه عليه و اله و سلّم و امير المؤمنين عليه السّلام و صديقه طاهره و حضرت مجتبي اينکه انقلاب نشد و در شهادت ابي عبد اللّه اتفاق افتاد! فرمود:
تا روز عاشورا از اينکه پنج آل عبا و لو يک نفر باقي بود و پس از شهادت او احدي از اينکه پنج نفر نبودند.
وَ تَنشَق‌ُّ الأَرض‌ُ که در خبر دارد.
لو خلت الارض عن الحجة لساخت باهلها و لماجت باهلها.
وَ تَخِرُّ الجِبال‌ُ هَدًّا و لذا تعبير به تکاد کرد که اگر حجت، خدا و مؤمنين نبودند مسلما اتفاق افتاده بود، براي آنها حفظ شد.