تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ کَمْ أَهْلَکْنا قَبْلَهُمْ مِنْ قَرْنٍ هَلْ تُحِسُّ مِنْهُمْ مِنْ أَحَدٍ أَوْ تَسْمَعُ لَهُمْ رِکْزاً (98)
بعد از آن ايشان را تهديد فرمايد:
وَ کَمْ أَهْلَکْنا قَبْلَهُمْ: و چه بسيار هلاک کرديم پيش از اين معاندان. مِنْ قَرْنٍ: از اهل زمان، يعنى در هر قرنى از قرون قومى از مشرکان و مخالفان را هلاک ساختيم. هَلْ تُحِسُّ مِنْهُمْ مِنْ أَحَدٍ: هيچ مى‌يابى و مى‌بينى از آن هلاک‌شدگان، يکى را. أَوْ تَسْمَعُ لَهُمْ رِکْزاً: يا مى‌شنوى مر ايشان را صداى آهسته و پوشيده. خلاصه آنکه چون عذاب الهى بر ايشان نازل شد، همه مستأصل شدند، نه از آنها شخصى مانده که کسى او را بيند و نه آوازى که کسى بشنود، بلکه عذاب قهر سبحانى خاندان آنها را برانداخت با آنکه همگى داراى مال و منال و شکوه بسيار بودند.
تنبيه: آيه شريفه آگاهى است امت مرحومه را از مخالفت الهى و عذاب سبحانى.
نهج البلاغه- حضرت امير المؤمنين عليه السلام در ذيل خطبه 234 فرمايد: و احذروا ما نزل بالامم قبلکم من المثلات بسوء الافعال و ذميم الاعمال فتذکّروا فى الخير و الشّرّ احوالهم و احذروا ان تکونوا امثالهم فاذا تفکّرتم فى تفاوت حاليهم فالزموا کلّ امر لزمت العزّة به حالهم و زاحت الاعداء له عنهم و مدّت
جلد 8 - صفحه 236
العافية فيه عليهم و انقادت النّعمة له معهم و وصلت الکرامة له حبلهم ...
و بترسيد آنچه را که فرود آمد بر امتان پيش از شما از عقوبات به سبب بدى فعال و زشتى اعمال، پس ياد آوريد در نيکى و بدى خود احوال مخالفان را و خذلان آنها و بترسيد از آنکه باشيد مانند آنها. پس وقتى فکر کرديد در تفاوت دو حال ايشان، ملازم شويد هر کارى را که لازم شده ارجمندى به آن حال ايشان را و دور و برطرف گشته دشمنان از آنان، و آن طاعت و عبادت است و ممدود شد رستگارى بر ايشان و کشيده شد نعمت به سبب آن با ايشان و پيوند داد کرامت و بزرگوارى که مر آن راست ريسمان هدايت ايشان را. (تا آخر خطبه).
زهى شهامت بزرگوارى که گوش دل خود را باز نموده و اين کلمات سعادت شعار و درهاى عالى مقدار را فراگيرد و به قدم همت در جاده هدايت و ايمان استقامت ورزيده، به تغيرات گردش روزگار چون بوقلمون متغير نگردد، و در شدائد دهر هامون منقلب نشود. البته چنين کسى رستگار و به ثواب حضرت پروردگار نائل گردد.
پايان سوره مبارکه مريم.
جلد 8 - صفحه 237
سوره بيستم (طه)
بسم اللّه الرحمن الرحيم اين سوره مبارکه مکى است.
عدد آيات: صد و چهل به عدد شامى، صد و سى و پنج نزد کوفى، صد و سى و چهار نزد حجازى، و صد و سى و دو نزد بصرى. و اختلاف در بيست و يک آيه مى‌باشد.
عدد کلمات: هزار و سيصد و پنجاه و يک.
عدد حروف: پنج هزار و چهارصد و شصت و شش.
ثواب تلاوت: تفسير برهان از حضرت صادق عليه السلام: قال لا تدعوا قرائة سورة طه فانّ اللّه يحبّها و يحبّ من يقرئها و من ادمن قرائتها اعطاه اللّه يوم القيمة کتابه بيمينه و لم يحاسبه بما عمل فى الاسلام و اعطى فى الاخرة من الاجر حتّى يرضى. «1» فرمود: وانگذاريد خواندن سوره طه را، پس بتحقيق که خداى تعالى دوست مى‌دارد سوره طه و دوست دارد کسى که قرائت کند آن را، و هر که مداومت کند خواندن آن را، عطا فرمايد خداوند او را روز قيامت کتابش را به دست
«1» تفسير برهان، ج 3، ص 28.
جلد 8 - صفحه 238
راستش، و محاسبه نفرمايد او را به آنچه بجا آورده در اسلام، و عطا فرمايد در آخرت از اجر تا راضى شود.
تنبيه: اين مطلب محقق است که دريافتن ثواب خاصه آيات و سور و دعا، مطلق نيست بلکه مشروط است به ايمان و تقوى، زيرا اگر خواص اين گونه امور مطلق باشد به اين معنى هر کس مثلا اين سوره را بخواند به صرف قرائت مستوجب اجر عظيم گردد، هر آينه نقض غرض و باعث اغراء به جهل، و صدور آن از شارع مقدس که غرضش ارشاد و هدايت بندگان است قبيح و محال خواهد بود. و در آيات شريفه مذمت فرموده آنان را که آيات قرآنى بدانند لکن عمل به آن ننمايند، سلب فايده و انتفاع را از آنها فرموده (مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْراةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوها کَمَثَلِ الْحِمارِ يَحْمِلُ أَسْفاراً). «1» بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ