اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ هَل أَتاک‌َ حَدِيث‌ُ مُوسي «9»
آيا آمده است ترا حديث و قصه موسي خداوند تبارک و تعالي در بسياري از سور
جلد 13 - صفحه 11
قرآن حديث موسي را بيان فرموده مفصلا و اشارة چون قضاياي موسي از قبل از ولادتش تا زمان رحلتش بسيار امور عجيبه دارد و براي تنبيه بسيار مفيد است اوّلا قبل از ولادت کهنه خبر دادند بفرعون که فرزندي از بني اسرائيل بوجود ميايد که دستگاه سلطنت و خدايي ترا در هم ميکوبد او اوّلا ميان زنهاي بني اسرائيل و مردان آنها جدايي انداخت و مردان آنها را باعمال شاقه وادار نمود و زنهاي آنها را باسيري و کنيزي برد و ثانيا جاسوسان زيادي مقرر نمود که در خانه‌هاي بني اسرائيل دائما وارد ميشدند و هر زني که آثار حمل در او بود شکم او را پاره ميکردند اگر پسر بود سر ميبريدند که مثنوي ميگويد (صد هزاران طفل سر ببريده شد تا کليم اللّه موسي ديده شد) خداوند حمل مادرش را تا حين ولادت مخفي فرمود چنانچه در مورد حضرت بقيّة اللّه هم از بني عباس نظير آن بود و حمل او مخفي شد تا حين ولادت و شرح ولادتش تا زمان رسالتش در چندين آية بعد در همين سوره ميايد.
(وَ هَل أَتاک‌َ) استفهام تقريريست يعني آمده است ترا و با خبر شده!
(حَدِيث‌ُ مُوسي) و بعضي گفتند چون حديث موسي مفصلا اوّلا در اينکه سوره بيان شده و آنچه قبل از نزول اينکه سوره بوده فقط اشاره بوده و بر هر تقدير استفهام ترديدي نيست چون خداوند ميدانست که حديث موسي را براي پيغمبر بيان فرموده يا نفرموده بتقدير اوّل بيان فرموده و بتقدير دوم بيان نفرموده و لکن پيغمبر صلّي اللّه عليه و سلّم در همان عالم نورانيت تمام قرآن باو افاضه شد که مراتب نزول قرآن را در مجلد اول بيان کرديم که اول مرتبه نزول در همان عالم بروح مقدس رسول بوده.