تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يَوْمَئِذٍ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ إِلاَّ مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ وَ رَضِيَ لَهُ قَوْلاً (109)
صفت چهارم محشر آنکه:
يَوْمَئِذٍ لا تَنْفَعُ الشَّفاعَةُ: آن روز قيامت فايده ندهد و سود ندارد شفاعت. إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمنُ: مگر شفاعت کسى که اجازه فرمايد براى او خداوند رحمان در حق او که شفاعت کند. حاصل آنکه آن روز فايده ندهد شفاعت احدى در حق غير مگر کسى که اذن فرمايد براى او در شفاعت. وَ رَضِيَ لَهُ قَوْلًا: و بپسندد براى او سخنى را در باب شفاعت به جهت مکانت و منزلت او
«1» تفسير برهان، ج 3، ص 44.
جلد 8 - صفحه 330
نزد حضرت بارى تعالى.
تبصره: اصل شفاعت مسلم است نزد خاصه و عامه، لکن اختلاف در فروعات آنست. ابن بابويه (رحمه اللّه) در اعتقادات فرمايد: اعتقاد ما در شفاعت آنکه شفاعت براى مرضى الدين از اهل کبائر است، پس شفاعت براى اهل کفر و شرک و شک و انکار نخواهد بود. اما شافعين معصومين سه صنفند:
1- ملائکه. 2- انبياء. 3- ائمه معصومين اهل بيت اطهار عليهم السلام؛ و اما غير ايشان از احاديث مستفيضه مستفاد مى‌شود که شفاعت براى غير ايشان باشد: علماء، شهداء، صلحا صادقين مؤمنين. چنانکه صدوق در رساله اعتقاديه فرمايد: در مؤمنين کسى هست شفاعت نمايد مانند «ربيعه» و «مضر» که دو قبيله عربند و کمترين مؤمنين کسى است که شفاعت کند سى هزار نفر را از فاسقين «1».