نکته‌های تفسیر نور

گرچه شيطان در اينجا، تنها دشمن آدم و حوا معرّفى شده است، ولى در جاى ديگر به دشمنى او با همه‌ى انسان‌ها هشدار داده شده است. «عَدُوٍّ لَکُمْ» «1» مراد از «تشقى» در اينجا، مشقّت‌هاى زندگى مادّى است که از آيات بعدى استفاده مى‌شود که مى‌فرمايد: در بهشت، گرسنگى، برهنگى و تشنگى نيست، يعنى اگر از بهشت بيرون شديد، به مشقّت مبتلا خواهيد شد.