تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِکْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْکاً وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى‌ (124) وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِکْرِي‌: و هر که اعراض کند و برگردد از ذکر من، يعنى هر که روى برگرداند از هدى که سبب ياد من و عبادت ذات يگانه من باشد، يا هر که روى برگرداند از ايمان و توحيد و قرآن که ياد من است. فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْکاً: پس بدرستى که بر اوست زندگانى تنگ و سخت. تنبيه: در آيه شريفه سابقه وعده فرمود پيروان هدايت را، در اين آيه بيان فرمايد وعيد معرضين از هدايت را که براى آنهاست زندگانى سخت؛ و اين يا در دنيا است، يا در قبر، يا در آخرت و در جهنم، يا در تمام اينها، يا در اکثر. اما اول: جمعى از مفسرين قائلند، زيرا مسلمان بواسطه توکل بر خدا در دنيا زندگانى نمايد به راحتى و خوشى، و معرض از ياد الهى، طالب زيادتى حريص گرديده خود را به زحمت و سختى اندازد. دوم- قول ابن عباس و ابن مسعود مراد عذاب قبر است که چنان قبر بر او تنگ شود که استخوانهاى پهلوهاى او بهم آيد و بر او مسلط شود مارها. سوم- مراد ضيق در آخرت است که در جهنم طعام ايشان زقوم و ضريع، و آب آنها غسلين، و نميرند در آن. 4- مراد آنکه زندگانى بر او گوارا نشود و از مال و منال خود بهره نبرد، در آخرت به اينکه همه وبال و عذاب گردد. يا در دنيا به اينکه آسايش و سلامتى از او گرفته شود و نتواند حظى و لذتى از طيبات دنيا ببرد. وَ نَحْشُرُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ أَعْمى‌: و حشر کنيم او را در قيامت نابينا و کور. نزد بعضى نابينا از طريق خير و ثواب، يعنى به هيچ خيرى نرسد، يا نابينا از حجت که نتواند حجتى آورد. و قول اول مناسب ظاهر آيه باشد.