اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَو لا کَلِمَةٌ سَبَقَت مِن رَبِّک‌َ لَکان‌َ لِزاماً وَ أَجَل‌ٌ مُسَمًّي (129)
و اگر نبود کلمه از پروردگار تو در تأخير عذاب هر آينه نزول عذاب بر آنها لازم و حتم بود و اگر نبود اجل و مدّتي که خدا بر آنها معيّن فرموده بمجرّد طغيان آنها عذاب نازل ميشد.
(وَ لَو لا کَلِمَةٌ سَبَقَت مِن رَبِّک‌َ) خداوند وعده فرمود پيغمبر خود را که آن نحوه که عذاب بر امم سابقه نازل ميشد و بکلّي از بين ميرفتند بر اينکه امّت نازل نفرمايد لذا اينکه امّت را امت مرحومه نام نهادند و سرّ آن اينست که دين مقدّس اسلام آخرين اديان عالم است و بايد تا دامنه قيامت باقي باشد و روز بروز علم اسلام بلندتر ميگردد لکن عذاب آنها را خداوند مقرر فرمود از حين موت سختي جان دادن و گودال قبر و برزخ و حشر در قيامت و عذاب جهنّم لذا ميفرمايد:
(وَ لَو لا کَلِمَةٌ سَبَقَت مِن رَبِّک‌َ) اگر اينکه حکمت و مصلحت نبود و اينکه وعده الهي.
(لَکان‌َ لِزاماً) البتّه بر اينها هم عذاب‌ها نازل ميشد، و لازم ميشد، بلکه عذاب آنها بمراتب سخت‌تر بود از عذابهاي امم سابقه زيرا آنها بعض انواع معاصي را داشتند و اينکه امّت بتمام انواع معاصي از کفر و شرک و ضلالت و ظلم و فسق و فجور مبتلي هستند نظر کنيد از صدر اسلام خلفاء جور و بني اميّه و بني العبّاس و هکذا تا دوره
جلد 13 - صفحه 125
حاضر اينکه هايي که اسم خود را شيعه گذاردند چه ميکنند و چه کردند.
(وَ أَجَل‌ٌ مُسَمًّي) مدتي که بر هر فرد و جامعه مقرّر فرموده شخصا و نوعا از بلاهاي دنيوي و اخروي اعاذنا اللّه منها مثل تسلّط ظالم قحطي گراني امراض مستحدثه کوتاهي عمر پريشاني حال و نحو اينها.