اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ کَذلِک‌َ أَنزَلناه‌ُ آيات‌ٍ بَيِّنات‌ٍ وَ أَن‌َّ اللّه‌َ يَهدِي مَن يُرِيدُ «16»
و همين نحو نازل کرديم قرآن مجيد را آيات واضحه روشن، و محققا خداوند هدايت مي‌فرمايد هر که را اراده نمايد.
(وَ کَذلِک‌َ): همين نحوي که خداوند بقدرت کامله خود انبياء را نصرت فرمود و دشمنان آنها را نابود کرد و دفع شرّ آنها را فرمود و حق‌ّ را ظاهر نمود به ادلّه و حجج، و باطل را زاهق و محو نمود: وَ قُل جاءَ الحَق‌ُّ وَ زَهَق‌َ الباطِل‌ُ إِن‌َّ الباطِل‌َ کان‌َ زَهُوقاً» اسراء آيه 83.
(أَنزَلناه‌ُ): قرآن مجيد را نازل فرموديم، و مراتب نزول قرآن مکرّرا اشاره شد بر روح مقدّس نبوي، در عالم انوار، در لوح محفوظ، در آسمان اوّل، ليلة القدر، بر جبرئيل، بر قلب مطهّر حضرت رسالت، بر لسان مبارک او، بر امّت.
(آيات‌ٍ بَيِّنات‌ٍ): آيات شريفه قرآن چند قسم است نصوص قرآني مبيّن و واضح است و انکارش کفر است ظواهر آن حجّت است تا مادامي که قرينه از
جلد 13 - صفحه 278
آيات و اخبار بر خلاف آن نباشد و اينها را محکمات مي‌نامند و ام‌ّ الکتاب: «مِنه‌ُ آيات‌ٌ مُحکَمات‌ٌ هُن‌َّ أُم‌ُّ الکِتاب‌ِ».
و اما متشابهات تأويل آنها بايد از معصومين و راسخين در علم برسد.
(وَ أَن‌َّ اللّه‌َ يَهدِي مَن يُرِيدُ): و بالجمله مطالب حقّه ادلّه واضحه روشن دارد چه در باب عقايد و اخلاق و فروع از عقل و نقل از قرآن و اخبار و ضرورت و اجماع و حجّت از هر جهت تمام است. لکن هر که قابليّت هدايت دارد خداوند او را هدايت مي‌فرمايد و هر که از قابليّت افتاد او را به خود واگذار مي‌کند چنانچه معامله خداوند نسبت بجميع مخلوقات همين است حتي در نباتات هر چه قابليّت رشد دارد باو افاضه مي‌شود، و هر چه از قابليّت افتاد او را رها مي‌کند.