سوره حج(الحج)، آیه ۱۶ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۴
وَ كَذٰلِكَ أَنْزَلْنَاهُ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ وَ أَنَ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يُرِيدُ
این گونه ما آن [= قرآن] را بصورت آیات روشنی نازل کردیم؛ و خداوند هر کس را بخواهد هدایت میکند.
معنی کلمات و عبارات
«کَذلِکَ»: این گونه. مشارالیه میتواند انزال مذکور بعد از اسم اشاره بوده و یا انزال آیات بر پیغمبران پیشین مراد باشد. «آیاتٍ»: حال ضمیر (ه) است. «وَ أَنَّ اللهَ یَهْدِی مَن یُرِیدُ»: این جمله خبر مبتدای محذوفی مثل (أَلأمْر) بوده و تقدیر چنین است: أَلأمْرُ أَنَّ اللهَ یَهْدِی مَن یُرِیدُ. یا این که لامی مقدّر شود و چنین باشد: لاِنَّ اللهَ ...
نزول
سال ۱۵ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۰ رویداد)
- فرض شدن روزه رمضانمرتبط با نزول
15 بعثت · مدینه - کشته شدن کعب بن اشرف
15 بعثت · مدینه - تغییر قبله از بیتالمقدس به کعبه
15 بعثت · مدینه - غزوه بحران
15 بعثت · بحران - غزوه ذی امر
15 بعثت · ذی امر - غزوه قرقرة الکدر
15 بعثت · قرقرة الکدر - اخراج بنیقینقاع از مدینه
15 بعثت · مدینه - سریه نخله
15 بعثت · نخله - غزوه سویق
15 بعثت · قرقرة الکدر / اطراف مدینه - تشریع زکات فطر و نماز عید
15 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - قرآن، کتابى است نازل شده از جانب خداوند. «أنزلنه»
۲ - قرآن، کتابى است با ساختارى آیه آیه. «أنزلنه ءایت»
«آیات» جمع «آیة» و حال براى ضمیر مفعول در «أنزلناه» است; یعنى، قرآن را در حالى که مجموعه اى از آیه هاى واضح و روشنگر است، نازل کردیم.
۳ - قرآن، کتابى است روشن و قابل فهم براى همگان. «أنزلنه ءایت بیّنت»
توصیف آیه هاى قرآن به «بیّن»، بیانگر قابل فهم بودن آن است. حذف متعلق «بیّن» حاکى از آن است که: فهم قرآن اختصاص به قشر خاصى ندارد; بلکه همگان توانایى بهره مند شدن از آن را دارند.
۴ - خدا، هادى و راهنماى آدمیان است. «و أنّ اللّه یهدى من یرید»
۵ - قرآن، کتاب هدایت است. «و أنّ اللّه یهدى من یرید»
تقدیر جمله «أنّ اللّه یهدى» - به قرینه واقع شدن در پى جمله «أنزلناه» - «یهدى به من یرید» مى باشد; یعنى، خدا به وسیله قرآن، هر کس را که بخواهد هدایت مى کند.
۶ - هدایت یا گمراهى مردم، در گرو اراده و خواست خداوند است. «و أنّ اللّه یهدى من یرید»
۷ - دستیابى به رهنمودهاى قرآن، منوط به اراده و خواست خداوند است. «و کذلک أنزلنه ءایت بیّنت و أنّ اللّه یهدى من یرید»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳–۱۶ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳–۲۴ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۱–۱۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
هدایتگر انسان هازمینه فهم قرآنآیه بندی قرآنساختار قرآنمنشأ نزول قرآنمنشأ گمراهیسهولت فهم قرآنوضوح قرآنهدایتهای خدامنشأ هدایتهدایتگری قرآنآثار مشیت خداوحیانیت قرآنآثار اراده خداویژگیهای قرآن
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۶)
- ایجاد زمینه هدایت مردم با نزول ایات روشن الهی+۱ آیه
- ایات قران، ایاتی روشن+۹ آیه
- نامگذاری هر یک از عبارتهای مشخّص قران به (ایه) از سوی خداوند+۱۲ آیه
- خداوند، نازل کننده ایات قران+۷ آیه
- ایات از اسما و صفات قران+۱۰ آیه
- بیّنات، از اسما و صفات قران+۱۰ آیه
- نامگذاری هر یک از فصول و عبارتهای مشخص قران به (ایه) از سوی خداوند+۱۲ آیه
- نزول قران به صورت ایه های روشن و واضح، از سوی خداوند
- خداوند، منشا نزول قران+۹ آیه
- خداوند، هدایت کننده انسانها به وسیله قران
- مُرید/ اسما و صفات
- دستیابی به رهنمودهای قران، منوط به اراده و خواست خداوند
- هدایت شدن مردم، در گرو اراده و مشیّت خداوند
- هدایت شدن به ایات روشن و برهانی قران، منوط به مشیّت خداوند
- ارایهؤ معجزات هر یک از انبیای الهی، برای اثبات رسالت خویش، نشانههای خدا+۸ آیه
- هدایت انسانها، به دست خدا و در اختیار او+۲ آیه