تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ الصَّابِئِينَ وَ النَّصارى‌ وَ الْمَجُوسَ وَ الَّذِينَ أَشْرَکُوا إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّ اللَّهَ عَلى‌ کُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهِيدٌ «17» جلد 9 - صفحه 31 إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا: بدرستى که آنانکه ايمان آوردند به خدا و پيغمبر. وَ الَّذِينَ هادُوا: و آنانکه يهودى شدند. وَ الصَّابِئِينَ‌: و کفارى که از دينى به دينى از ملل کفره نقل کنند يا ستاره‌پرستان. وَ النَّصارى‌ وَ الْمَجُوسَ‌: و ترسايان و گبران. وَ الَّذِينَ أَشْرَکُوا: و آنانکه شرک آوردند به خداى تعالى از بت پرستان. توضيح: اصول طبقات مردمان بر دو قسمند: طبقه اول- اهل ديانات و ملل. طبقه دوم- اهل اهواء و نحل. اما طبقه اول- اصول آنها چند طبقه ميباشند: 1- مسلمين. 2- يهود. 3- نصارى. 4- مجوس. بنابر آنکه صاحب کتاب و پيغمبر باشد و هر يک از اين طبقات فرق متعدده شده: اما مجوس هفتاد فرقه، يهود هفتاد و يک فرقه، نصارى هفتاد و دو فرقه، مسلمانان هفتاد و سه فرقه. اما طبقه دوم- اهل نحل مانند بت پرستان و ستاره پرستان و فلاسفه و دهريه و براهمه، هر يک داراى فرق بسيار که مقالات تمام آنها ضبط نيست. اما بت پرستان و ستاره پرستان به عقيده خود خدائى قائلند، لذا در آيه ذکر فرموده. خلاصه اين طبقات پنجگانه مذکوره با فرقه‌هاى مختلفه آنان: إِنَّ اللَّهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ‌: بدرستى که خداى تعالى جدا مى‌کند ميان ايشان. يَوْمَ الْقِيامَةِ: روز قيامت به حکم محکم و فصلى مبرم تا محق از مبطل ممتاز گردد، محقان را به علامت سفيد روئى، و مبطلان به علامت سياه روئى؛ يا به نوع جزا و مکافات، ايشان را مميز سازد، يعنى هر کدام را بر وجهى که لايق او باشد مجازات فرمايد و در محلى که معدّ و مهيا و فراخور او است مکان دهد. پس به معنى اول مراد امتياز محق است از ساير مبطلان، و به معنى دوم امتياز هر فرقه از يکديگر باشد. إِنَّ اللَّهَ عَلى‌ کُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهِيدٌ: بتحقيق خداى تعالى بر هر چيز و بر همه چيزها گواه است و از حال همه آگاه، پس همه را بر وفق معتقدات در روز ميعاد جزا خواهد داد. جلد 9 - صفحه 32